SINT NICOLAASGA – Keeperstrainer Harmen Kuperus van Ajax bood de sponsors van de voetbalverenigingen Renado (Sint Nyk) en VVI (Idskenhuizen) een onthutsend inkijkje in de waanzinnige wereld van het betaald voetbal. De beide clubs gaan fuseren en laten de achterban vast wennen aan de nieuwe vereniging die gaat spelen op een nieuw sportpark tussen de buurdorpen. Dat is een uitdaging. Sint Nyk is rooms en Idskenhuizen gereformeerd, maar men denkt dat er tegenwoordig geen duivel meer gaat slapen op het kussen van twee geloven. Met beide clubs heeft de in Idskenhuizen geboren en getogen en nog steeds woonachtige Kuperus een nauwe band.
Harmen (48), samen met tweelingbroer Johannes zoon van wijlen Anno en Jikke Kuperus, was een verdienstelijk doelman bij diverse prof- en amateurclubs maar vooral als keeperstrainer boekt hij successen. Hij vormde vele keepers en hij was de man die de grillige Andries Noppert uit Joure deed opleven bij Go Ahead en Heerenveen en hem naar het WK van 2022 in Qatar leidde. Daar was hij de eerste keus in het Oranje van Louis van Gaal die hiermee weer eens onderstreepte dat hij als coach ‘in fin mear hat as in bears’ en dat hij het beter ziet en doorheeft dan de meeste collega’s. Dat Noppert nu verpietert bij Heerenveen is schrijnend.
‘Andries is kansloos, ze frustreren hem,’ zei Harmen over het passeren van de doelman die twee beperkte keepers (Bernd Klaverboer en Nordin Bakker) als eersten in de pikorde ziet staan. Noppert drukt met zijn vorstelijk salaris zwaar op de begroting van de club, die hem om die reden graag slijt.
Harmen: ‘Andries moet proberen nog een paar jaar in de zandbak te gaan keepen voor flink wat oliedollars.’
Wat een kapitaalsvernietiging trouwens. Noppert was minstens tien miljoen waard toen hij met het Nederlands elftal na de kwartfinale tegen de latere wereldkampioen Argentinië terugkeerde. Hij maakte grote indruk in Qatar.
Het was verbluffend hoe goed het verhaal van Harmen in elkaar stak. Hij staafde al zijn gevoelige inside-information aan cijfers, appjes, mails en statistieken. Hij toonde geen angst voor doorbrieven vanuit de zaal want niet iedereen zal blij zijn met wat hij allemaal te berde bracht. Maar Harmen is een echte, stoere en onverschrokken Fries. Hij liegt niet, gaat recht-door-zee, neemt geen blad voor de mond en hij heeft geen dubbele agenda. Hij is van een man een man, een woord een woord. Zelfs deelt hij soms niet eens een geheime deal met zijn broer. Lekken, ook al is het per ongeluk, kan je de kop kosten in het profvoetbal.
Harmen deed een boekje open over Robin van Persie, de ex-trainer van Heerenveen en nu bij Feyenoord. Het boterde niet tussen de twee. Uit het relaas van Harmen kwam Van Persie als een zielig mannetje naar voren. Natuurlijk vertelde hij de tafeltennisanekdote. Die gaat over een potje tussen Noppert en de trainer die niet tegen zijn verlies kan, maar ook niet tegen een joviale maar harde en gevoelige schouderklop van de boomlange keeper. De spanning was te snijden in deze bloedstollende scène.
In het keepersbeleid was Van Persie onnavolgbaar; geïntegreerd trainen, geïsoleerd trainen, keepen als veldspeler, de opbouw, steeds was er een ander vaak tegenstrijdig plan. Harmen werd er wel betrokken maar als Van Persie het toch anders wilde dwong hij zonder toelichting zijn beslissing af met het statement: ik ben de baas. Iemand die dat tot vervelens toe herhaalt als enige motivering is natuurlijk onzeker en dolend.
Toen een transfer van Noppert naar Ajax werd geblokkeerd bleef Harmen bij Heerenveen omdat hij zijn woord had gegeven en hij dat nooit breekt. Een seizoen later, vorig jaar dus, ging de overgang wel door, al moest hij lange tijd de kaken stijf op elkaar houden nadat toenmalig technisch directeur Alex Kroes Harmen had toegezegd dat hij hem naar Amsterdam zou halen.
Bij Ajax is Harmen op een ‘next level’ terechtgekomen. Staf en spelers worden volledig in de watten gelegd. Een stukje lopen over de luchthaven hoeft niet want er staat een touringcar klaar voor transport naar de vliegtuigtrap. Laat staan dat er ingecheckt moet worden. Is de kist slechts voor een kwart bezet? Komt goed uit: heeft iedereen een paar stoelen tot zijn beschikking. In hotels worden eigen slaapspulletjes klaargelegd met een Ajax-embleem op de hoofdkussens. Sowieso wordt onderweg overal het clublogo op aangebracht. Drie koks reizen continu mee voor speciaal samengestelde maaltijden op steeds een afgemeten tijdstip. De opsomming vertroetelingen is eindeloos. Zou dat niet de mentale en fysieke weerbaarheid van de selectie ondergraven?
Harmen is bloedfanatiek en heeft een hoog rechtvaardigheidsgevoel. Hij kan niet tegen misstanden, oneerlijkheid en hypocrisie. Dit karakter maakt hem tot de ultieme verteller. Graag haalt hij zijn gelijk. Niet uitsluitend achteraf, want dat is al te makkelijk, maar vooraf door beweringen en voorspellingen aan te durven. Vijf dagen na de lezing moest Ajax aantreden tegen Villarreal en won het heel verrassend met 1-2 dankzij keeper Vitezslav Jaros die door Harmen is klaargestoomd voor het grote werk. Hij is de zoveelste die door hem naar een hoger plan is getild. Dan glimt de keeperstrainer vol trots met ogen die vuur spatten.
