SINT NICOLAASGA – Met de realisatie van een nieuw pand aan de Tsjûkemarwei in Sint Nicolaasga zijn de gebroeders Van Deynen klaar voor de toekomst. Ruim een jaar is er gewerkt aan een nieuw pand waar audio (hifi), video en domotica samenkomen. Zo is er een grote showroom en zijn er drie luisterruimtes, ingedeeld naar prijsklasse. Ook is het mogelijk om domotica te ervaren. In het gehele pand is dit namelijk geïntegreerd. De deuren staan (bijna) dagelijks open voor zowel de particuliere als de zakelijke klant.

HEERENVEEN – Circulair Friesland heeft de Amerikaanse 4 Gen Award gewonnen in de categorie ‘Meest duurzame organisatie’. Daarmee is Circulair Friesland de eerste niet-Amerikaanse prijswinnaar van deze prestigieuze award. De in Washington gevestigde organisatie Leaders in Energy reikt jaarlijks deze awards uit aan vier verschillende generaties. Dit jaar reiken ze voor het eerst ook de prijs uit aan een duurzame organisatie.

BURDAARD – Teun Simonides (72) woont museaal. In de letterlijke zin; zijn oude dokterswoning ziet er nog precies zo uit als in 1903. Ook de apotheek aan de achterzijde in het pand is nog authentiek. Een foto ervan diende als omslag van Hylke Speerstra’sroman Neaken en bleat foar de dokter. Een exemplaar dat er ligt getuigt daarvan.

Simonides zelf was geen dokter, zijn vader Hylke wel. Mem hielp mee, zoals dat vroeger ging met een doktersechtpaar. Teun ging geschiedenis studeren in Groningen. Die periode van zes jaar op kamers was de enige in zijn leven dat hij niet op deze stek in Burdaard woonde.

VEENWOUDEN – Schuilen hoort bij de buitenmens die weer en wind trotseert. Friesland plaatst schuilplekken om het buiten zijn nog intenser te laten beleven. In natuurgebied het Bûtefjild bij Veenwouden kan dat sinds kort op verschillende plekken. De gemeenten Dantumadiel en Tytsjerksteradiel plaatsten een grote ronde bank, ook wel een ‘skûltsje’ genoemd. De banken zijn ontworpen door landschapsarchitect Nynke Rixt Jukema.

Jarenlang werd er gewerkt aan het Bûtefjild, een natuurgebied dat de gemeenten Dantumadiel en Tytsjerksteradiel met elkaar verbindt.

SNEEK – De werf Bavaria introduceert een nieuw model in de succesvolle SR Serie; na de SR 41 zal de BAVARIA SR36 haar debuut maken op de boot 2022 media meeting in Düsseldorf. Een intelligent ruimteconcept, een sportief en elegant design, in combinatie met veilige vaareigenschappen maken de BAVARIA SR36 tot een bijzonder schip om perfecte dagen door te brengen op het water met familie en vrienden. Samen met het BAVARIA-ontwikkelingsteam tekende de Italiaanse ontwerper Marco Casali de lijnen van het motorjacht, dat 11,68 m lang en 3,89 m breed is en standaard over een zwemplatform beschikt.

DOKKUM - Dat Maarten van der Weijden Dokkum uitkoos voor weer een uitzonderlijke prestatie was niet zo vreemd: ‘Deze stad, het keerpunt van mijn Elfstedenzwemtocht in 2019, voelde als een warm bad. Ik kreeg er zoveel steun dat ik me geen mooiere plek kon voorstellen om nog eens de lengte van een Elfstedentocht te zwemmen voor het kankerfonds.’ 

De 40-jarige Maarten deed dat in zijn eigen stromingsbad dat op het binnenhofje van Hotel De Abdij van Dokkum was geplaatst. Vanwege corona mocht er helaas geen publiek bij.

LEEUWARDEN – Het Fries Museum heeft een foto van een tweejarige Margaretha Zelle (1876-1917) weten te bemachtigen. Daarmee is het de oudste foto uit de collectie van het museum van de vrouw die later door het leven zou gaan als Mata Hari. De foto werd samen met andere persoonlijke bezittingen van Mata Hari aangeboden door Veilinghuis de Zwaan in Amsterdam. Naast het portret van de kleine Margaretha kocht het Fries Museum ook een foto van haar vader, de Leeuwarder zakenman Adam Zelle (1840-1910), uit 1858. Beide foto’s zullen eerst worden gerestaureerd.

‘Adel verplicht’

SINT NICOLAASGA – Jonkheer Tjalling van Eysinga is gestopt als rentmeester/jurist bij zijn eigen kantoor dat (nog) zetelt op Epema State in Ysbrechtum, dat hij te koop heeft staan voor € 5 miljoen. Hij wil zijn projecten en investeringen afronden en straks klaar zijn om het familiebezit over te kunnen dragen op een nieuwe generatie. Van Eysinga is een jonker onder de boeren en een boer onder de jonkers. Het liefst boert hij op zijn erf, rijdt hij op zijn John Deere en klooit hij met ark en reau.

Geboren Op 6 december 1953 in Aalsum boven Dokkum, waar vader predikant was.

JOURE - Elk jaar biedt Fryslân Culinair haar partners een Vriendenlunch aan. De laatste keer werd die gehouden in restaurant De Jouster Toer. Daar had men een uitstekende lunch bereid. Het nuttige gaat tijdens zo’n lunch samen met het aangename: elkaar treffen, bijpraten, nieuws en ervaringen uitwisselen en lekker eten. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

WITMARSUM - Een van de ambities die Fryslân Culinair nastreeft is het promoten van Friese streekproducten. Deze versterken de regionale keuken en geven culinaire identiteit aan de provincie. Een platform dat daartoe dient is het Fryslân Culinair-label waaraan ambachtelijke bedrijven zich kunnen afficheren. Labelhouders onderscheiden zich door pure kwaliteit, zoals Mevrouw de Molenaar in Witmarsum. De vrouw hierachter heet Christa Bruggenkamp

Zij is niet alleen bakker maar ook molenaar, en wel op De Onderneming in Witmarsum. Dat is een korenmolen van 1850 die in 2015 is gerestaureerd.

‘Ik ben competitief ingesteld’

ORANJEWOUD – Als je John Vernooij twee uren aanhoort word je blij, heb je nieuwe energie en zie je de toekomst vol optimisme tegemoet. Zoveel ideeën, zoveel positivisme, zoveel vertrouwen; het is bijna ‘onmenselijk’. John is de opperman van afvalverwerkingsbedrijf Omrin. Maar zo noemt deze koepel van Friese en (inmiddels ook) Groninger, Veluwse en Zuid-Hollandse overheden als aandeelhouder zich niet meer. Omrin is een grondstoffenbedrijf. Het is een van de stuwende krachten achter een naderende totale kringloopindustrie.

DOKKUM - Restaurant de Waard van Dokkum is gestart met het aanbieden van een 5-gangen verrassingslunch. 

‘In veel landen om ons heen is lunchen een veel groter en belangrijker onderdeel van de dag. Ik wil Nederland daar kennis mee laten maken in ons restaurant,’ legt chef-kok Michael Roest uit. Restaurant de Waard is geopend van woensdag tot en met zondag. Michael Roest opende vorig jaar zijn restaurant in Hotel de ABDIJ in Dokkum. Hij kon al rekenen op vele dankbare gasten en goede recensies, mede dankzij zijn verworven bekendheid met zijn eerdere restaurant, de Waard van Ternaard.

WOUDSEND - Het tweede mini-event dat Fryslân Culinair organiseerde was een winterbarbecue in Vis en Meer in Woudsend in samenwerking met restaurant Zuiver Joure. De twee zaken hadden een werkelijk schitterend culinair arrangement samengesteld. Hoogtepunt van de middag was het vieren van de wereldtitel Formule I van Max Verstappen. Er waren schermen opgesteld zodat iedereen de spectaculaire racefinale kon volgen. Het andere hoogtepunt was het eten. Tien gerechten hadden de chefs Sjouke Schilstra (Vis en Meer) en Marten Haga (Zuiver Joure) bereid.

JOURE - In 2021 bestond De Jouster Toer 25 jaar. Veel aandacht kon er niet aan het jubileum worden geschonken want de lockdowns gooiden roet in het eten. Dit jaar hopen Johan Schotanus en Diana Thijsseling wel grandeur te kunnen geven aan de mijlpaal, zoals zij dat vaker doen met een speciaal menu. Momenten om nog eens extra een proeve van bekwaamheid te geven. Adel verplicht. De Jouster Toer hoort bij de culinaire top van Friesland. Graag hadden ze een jubileum-walking dinner willen houden in de kerk aan de overkant. Misschien dit jaar, wie weet.

Johan en Diana vormen een sterke tandem.

DOKKUM - Een van de meest bijzondere bouwondernemingen in ons land is Spantenfabriek in Dokkum. Dit bedrijf van Chiel en Jacqueline Visser maakt gebogen, gelamineerde spanten die kant en klaar volgens een modulair systeem worden toegepast in de meest uiteenlopende bouwprojecten. Samen voeren Chiel en Jacqueline de leiding over deze innovatieve onderneming die de Nederlandse bouwwereld veranderde. Dit jaar springen twee projecten waar Spantenfabriek als skeletbouwer bij betrokken is in het oog: de Zeeland Toren in Vlissingen en twee woontorens in Haarlem.  

Vorig jaar bestond het bedrijf een kwart eeuw.

DOKKUM - Je staat er niet bij stil, maar dagelijks heb je te maken met producten waar de Noord Nederlandse Draadindustrie (NNDI) achter zit. Of het nu gaat om betonmatten, spijkers, krammen, beugels, draad, staven, autostoelen, manden, winkelwagens; gerede kans dat het draadstaal uit Dokkum komt.

‘Wij houden de boel bij elkaar,’ lacht algemeen directeur/aandeelhouder Piet Kooistra (60). 

De NNDI is een van die mooie bedrijven die de stad Dokkum tot ver buiten onze provinciegrenzen uitdraagt met toonaangevende kwaliteit. Draadstaal is een basisproduct dat in vele toepassingen wordt gebruikt.

DOKKUM - Er is vrijwel geen stad waar geen McDonald’s staat. Maar een vestiging in Dokkum lag met het Wad als achterland nou niet direct voor de hand. Toch kon McDonald’s niet langer om Dokkum heen. Daar is deze stad nu eenmaal te bruisend voor. En dus verrees aan de Lauwersseewei een vestiging die gerund wordt door Michel Groenewegen. Voor Dokkum een aanwinst en voor reizigers een welkome pitstop.  

 

 

 

DOKKUM - Anna Smits gelooft in vernieuwen. Haar barokke restaurant KB Food & Drinks draait nog maar vier jaar maar dat is voor haar geen reden om stil te zitten. Ze heeft niemand minder dan Geert Jan Vaartjes in de arm genomen om haar van advies te dienen. Hij kijkt een poosje over haar schouder mee en waar mogelijk waardeert hij de kaart op met nieuwe, verrassende gerechten. Het gastronomische brein achter de topzaak Oan Tafel in Wergea en grandcafé Jan onder hetzelfde dak, ging graag in op het verzoek.

KB kende Geert Jan, nieuwsgierig als hij is, al: ‘Ja, ik was hier al eens geweest. Ik vind het een mooie zaak. Dat viel

DOKKUM - ‘Hollands Next Top Model’ Akke Marije Marinus ontving het eerste exemplaar van Onder Frieslands grauwe hemel uit handen van auteur Johannes Keekstra. Bij zijn boekpresentatie in de kerk van Foudgum was Elisa Haverschmidt, betachterkleindochter van de dichter/predikant François HaverSchmidt alias dichter Piet Paaltjens aanwezig via een videoverbinding. Ook locoburgemeester Fedde Breeuwsma van gemeente Noardeast-Fryslân en Anne Elverdink, de huidige dominee van Foudgum-Raard, kregen de rijk geïllustreerde uitgave.

DOKKUM - Opvallende gasten in Dokkum: tv-icoon André van Duin en culinair presentatrice Janny van der Heyden, het fameuze koppel van Heel Holland Bakt, voeren op hun boot naar de stad voor hun tv-serie Denkend aan Holland van omroep MAX. Heerlijk keuvelend op de boot en natuurlijk ook in de stad verwonderde het stel zich: ‘Dit is een wel heel leuke stad! Maar de vaartocht ernaartoe was ook prachtig. Noordelijker zijn we nog niet geweest.’

 

SNEEK – Wat is er geworden van de mannen en vrouwen die in de periode 1960-1999 furore maakten in de Friese rockscene? In het boek ‘Rock-’n-Roll in Friesland 1960-1999’ krijg je een inkijk in het leven van Friese rockers. 
In het boek van Robert Wielinga worden de intrigerende en ook kwetsbare verhalen van wat de 42 rockers hebben meegemaakt in hun muzikale leven opgetekend. De tentoonstelling is ingedeeld in vier periodes van 10 jaar. In ieder decennium kijken 15 ervaren interviewers met de hoofdpersonen terug op hun leven als muzikant. Hoe succesvol waren ze eigenlijk? Wat is er vele jaren later van ze geworden?

FRANEKER – Theo Koelma (66) is gestopt als notaris. In de vele jaren dat hij dit ambt uitoefende heeft hij het notariaat zien veranderen. Zo is de notaris een soort poortwachter geworden die checks en balances moet afwegen.

‘Ik moet inschatten of ik met een criminele figuur of een hardwerkende ondernemer te maken heb, of het spaargeld is of drugsgeld. Als iemand dat niet kan aantonen weiger ik de zaak af te ronden. Daar heb ik geen enkele moeite mee. Ik wil ’s nachts rustig kunnen slapen. Dat is mijn beroepseer,’ zegt de rechtlijnige, koersvaste notaris.

Pake was boer en het boerenbloed stroomt nog steeds door de aderen van Theo

HEERENVEEN – De Quote-redactie heeft het Fries Journaal goed opgemerkt bij het samenstellen van de jaarlijkse rijkenlijst. Vorig jaar bevreemdde het ons dat Bart van der Meer (75) uit Delfstrahuizen nog steeds niet in de Quote 500 was opgenomen. Wel, hij is nu met stip binnengekomen op een 365-ste plaats met een geschat vermogen van € 150 miljoen. Niks te laag getaxeerd want de ceo en aandeelhouder (7,3%) van het Chinees-Nederlandse zuivelconcern Ausnutria (€ 1 miljard omzet, € 135 miljoen winst, wereldwijd 4.000 medewerkers) boert al jaren uitstekend. Een telefoontje van Quote had hij dan ook wel verwacht.

LEMMER – Johan Derksen koos in zijn aflevering van het NPO1-programma Sterren op het Doek voor de grote houtskooltekening van Anca Blok uit Lemmer die werkt onder haar label Kunstbloc.

‘Dit ben ik,’ luidde het commentaar van de sigaar rokende voetbalanalist. Hij staat geportretteerd met een ironische, koele blik die schuin wegkijkt. Wat Johan ook aansprak was dat dit schilderij zwartwit is: ‘Ik hou van zwartwit, ook in de fotografie. Ik vind dat meer sfeer hebben.’ Hijzelf mag ook tot de zwartwitten worden gerekend; in zijn meningen dan.

WIRDUM – Een auto van 100 jaar oud is vrij zeldzaam. Er zijn meer mensen van die leeftijd dan automobielen. Maar er is een eeuweling bij in Friesland. Piebe Haaima wist er eentje op de kop te tikken. De Peugeot-dealer uit Wirdum kocht een Quadrilette die op 19 oktober 1921 uit de fabriek kwam. Exact 100 jaar later haalde Piebe (67) de oer-oldtimer uit Amsterdam, waar hij hem kocht van Rogier Bosbaan. Zijn familie had de auto bijna 50 jaar in bezit.

UITWELLINGERGA – Max Verstappen mag dan op magistrale wijze wereldkampioen in de Formule I zijn geworden, en als een ongenaakbare coureur zijn bestempeld, in zijn jeugd ondervond hij in de kart wel degelijk concurrentie. Zo streed hij menigmaal met Nyck de Vries uit Uitwellingerga om de prijzen. Ze stuwden elkaar op naar optimale prestaties, resulterend in twee wereldtitels want Nyck (26) is namens Mercedes wereldkampioen in de elektrische Formule E geworden. Dat ze qua rijtalent nauwelijks voor elkaar onderdoen bleek na de laatste race op het Yas Marina-circuit in Abu Dhabi. De coureurs moesten daar aan de bak voor

LEEUWARDEN – Samenwerking tussen alle spelers noemde makelaar Jeanette Hoekstra de oplossing voor de vastgelopen woningmarkt. Dan pas kan de zo gewenste doorstroming op gang komen.

‘Maar de vraag is nu eenmaal groter dan het aanbod. Het credo luidt daarom: bouwen en nog eens bouwen,’ zei Jeanette Hoekstra tijdens haar openingswoord op de Friese Vastgoedborrel in restaurant Élevé van het WTC. Ze trad daarmee in de voetsporen van vader Dirk, die jarenlang de Friese vastgoedtroonrede uitsprak.

DIEVERBRUG – De Elfstedentocht blijft tot de verbeelding spreken, ook als er jarenlang geen tocht wordt geschaatst. Altijd weer komt de Elfstedentocht onder de aandacht. Zo was het op 4 januari dit jaar precies 25 jaar geleden dat de laatste editie werd verreden en door Henk Angenent werd gewonnen. In december overleed Reinier Paping, de winnaar van de barre, heroïsche tocht van 1963. In alle media werden deze momenten uitgebreid belicht. En dan natuurlijk speelt elke winter weer de vraag op: gaat het deze keer…? 

Een auto als een grutto

LEEUWARDEN – Toen voorjaar 2021 het weidevogelseizoen in Oosterlittens werd ingeluid en de grutto als Kening fan de Greide centraal stond, had Sjoerd Hengst zijn DeLorean DMC-12 bij de entree geparkeerd. Met de vleugeldeuren omhoog, als een opvliegende grutto in het weiland. Warmer kon het welkom voor de weidevogelliefhebbers niet zijn. Zoals de grutto iconisch is voor Friesland (85% van de populatie broedt hier), zo geldt dat ook voor een DeLorean in de autowereld: uniek.

De man achter deze auto is de Amerikaan John DeLorean (1925-2005).

FRANEKER/GOUTUM – Kunnen we voedsel verbouwen op Mars of op de maan? ‘Ruimteboer’ Wieger Wamelink van Wageningen University and Research (WUR) onderzoekt dat. Hij vertelde erover in het kader van het thema ‘Aan het werk’. Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium en het Fries Landbouwmuseum sloegen de handen ineen om dit thema te belichten. Centraal stond het werk van de zogenaamde boerenprofessoren, boeren die naast hun werk bezig waren met sterrenkunde en de bouw van instrumenten.

Ruim tweehonderd jaar geleden liep er een groep bijzondere boeren rond in Friesland.

HEERENVEEN – Nadat het kabinet versoepelingen van de coronamaatregelen had aangekondigd en inmiddels weer heeft aangescherpt, wordt hybride werken het nieuwe normaal: thuiswerken als het kan, op het werk wanneer het nodig is. TRES, digital agency uit Heerenveen, gelooft in hybride werken en heeft zich volledig geëquipeerd voor deze nieuwe werkwijze.  

‘Met de positieve ervaringen rondom thuiswerken en de mogelijkheid om weer naar kantoor te komen, hebben we nagedacht over de toekomst van werken,’ aldus Marco van der Voorn, algemeen directeur bij TRES.

HEERENVEEN – De Verkiezing Friese Ondernemer van het Jaar 2021 is gewonnen door Pieter Kooi van beveiligingsbedrijf Kooi Security in Drachten. Dit bedrijf, gehuisvest in het voormalige pand van De Nederlandsche Bank, bewaakt vanuit een centrale bouwplaatsen, panden, bedrijfscomplexen en industrieterreinen op afstand. Kooi deed drie jaar geleden ook mee maar drong toen niet door tot de finale. Andere finalisten waren Fibre-Max uit Joure (producent van lichtgewicht aramidekabels die de hele wereld overgaan) en conservenfabriek Machandel in Haulerwijk. Juryvoorzitter Sander de Rouwe motiveerde de uitslag in de spijkerharde finale

HARLINGEN – Als je een duur megajacht laat bouwen kun je maar het best de werf waar dat gebeurt in handen hebben. Zo dacht oud-president Donald Trump er in 1989 al over (Amels in Makkum) en na hem is dat voorbeeld vele malen gevolgd. Nu is het de Zwitserse zakenman Micca Ferrero (40) die dat kunstje flikt. Hij nam een meerderheidsbelang in de Harlinger werf Icon Yachts, bouwer van superjachten. 

De werf werd in 2005 opgericht door vastgoedontwikkelaar Ton van Dam en de Canadees-Russische Alexander Shnaider die er elk een megajacht lieten bouwen.

ROHEL – Paling eten is helemaal niet bedreigend voor de populatie. Er is namelijk ook gekweekte paling die je kunt eten, zoals van De Palingfabriek in Rohel. Die wordt sinds maart 2020 gerund door het jonge ondernemerspaar Chris Huisman en Jetske de Jong, beide 27 jaar. Ze doen het samen met hun compagnon Jan Wiebe van den Berg van Staalbouw Van den Berg in Joure. Chris en Jetske namen dit mooie bedrijf over van Johan en Jolanda Troelstra-Luinstra. Johan is ongeneeslijk ziek. Ze zijn blij dat Chris en Jetske de moed hadden erin te stappen. Wel met wat support uit de eigen streek.

Houkje Rijpstra is terug op het oude nest. In 2006 nam ze na negen jaar redacteur te zijn geweest afscheid van Omrop Fryslân. Ze werd PvdA-wethouder in Tytsterksteradiel. Na drie termijnen van vier jaar stapte ze van het openbaar bestuur over naar de duurzaamheidswereld: ze was achtereenvolgens directeur bij Vereniging Circulair Friesland en New Noardic Wave (Stichting Frysk Film en Media Platfoarm). Onder haar leiding groeide de circulaire club van ondernemers, overheden en onderwijs met meer dan 100 leden uit tot een onafhankelijke autoriteit op het gebied van volhoudbare economie.

NOARDBURGUM – Frans en Antsje Zeinstra boeren op Groot Veldlust in Noordbergum, een zogeheten Ypeij-pleats, in de volksmond ook wel de Koning Willem III-boerderij. Zo genoemd omdat deze vorst de boerderij, die onderdeel uitmaakte van een groot ontginningsproject, in 1852 bezocht. De koninklijke status klinkt voornaam, maar de stelp was ontdaan van alle grandeur. Ramen aan de voorkant werden in 1976 dichtgemetseld om ruimte te bieden aan melkstal en tanklokaal. De verminking werd alom betreurd. Acht jaar geleden hebben Frans en Antsje de voorzijde weer in oude luister hersteld en een mooie serre aangebouwd.

LEEUWARDEN – De Statenzaal van het provinciehuis in Leeuwarden was de magische plek van het sprookjeshuwelijk tussen Janieke Steenstra (29) en Jan Douwe van der Meer (31) uit Hallum. Bijzonder ambtenaar van de burgerlijke stand was commissaris van de Koning Arno Brok. De Friese Statenzaal is dit jaar 125 jaar in gebruik en is daarom tijdens het jubileumjaar één keer opengesteld voor het sluiten van een huwelijk. Alle paren uit Fryslân met trouwplannen konden de afgelopen periode kans maken op een huwelijksvoltrekking in de historische debatzaal.

PAESENS-MODDERGAT – Nergens betovert het Wad meer dan voor de zeedijk bij het tweelingdorp Paesens-Moddergat. De vloedlijn is er vlak en ligt bezaaid met schelpen en wordt gemarkeerd door een rottend palenscherm. De zonsondergang zet de kust in een vaal licht. 

‘De ideale locatie voor de opera Peter Grimes,’ vonden de initiatiefnemers, dirigent/producent Arnaud Oosterbaan en medeproducent Anke Bijlsma van Theaterkerk Nes. Peter Grimes is een klassiek meesterwerk uit 1945 van de Britse componist Benjamin Britten en speelt zich af in een Engels vissersdorp.

LANGWEER – De donkere dagen voor Kerst krijgen meer licht en sfeer met kerstbomen en een feeërieke versiering. Kerst is niet alleen de tijd van gezelligheid maar ook voor bedrijven de gelegenheid uitstraling te geven aan kantoor, bedrijfspand, showroom en winkel. Amennis Kerstbomen verhuurt, plaatst en decoreert de mooiste kerstbomen in bedrijfsruimten. En ja, ze worden ook meteen weer opgehaald als het feest voorbij is. 

Het is altijd weer een zorg: hoe halen we de kerstsfeer in ons bedrijf? En wie wil het doen? In het ergste geval: wie zadelen we ermee op? Het is altijd een heel werk en geeft veel gedoe. Bovendien: waar ligt het spul

HARLINGEN – Visit Wadden presenteert vandaag met gepaste trots het ‘In Eigen Land’ magazine, dat geheel in het teken staat van de Wadden. Samen met de redacties van Columbus, FietsActief en Roots maakte de organisatie deze speciale editie met maar liefst 101 insidertips om de Wadden weg van de massa te ervaren. De allereerste exemplaren zijn vandaag uitgedeeld aan drie ondernemers uit het Waddengebied die zelf in het magazine genoemd staan.

Het is best bijzonder dat een heel magazine over één bestemming gaat.

SURHUISTERVEEN – Beddenfabrikant Avek in Surhuisterveen verhuist naar een andere locatie in deze plaats waar het bedrijf (Arbeid vlijt en kwaliteit) in 1927 door Roelf Kok werd opgericht. Zijn kleinzonen, de neven Roelf J. en Roelf G. Kok, hebben besloten om meer ruimte te creëren richting eeuwfeest. Maar dat krijgt heel wat voeten in de aarde.

Uitbreiding op de huidige locatie aan de Groningerstraat grenzend aan een woonwijk was niet mogelijk. Aan de overkant van de N358 is wel bouwrijpe grond beschikbaar, maar dan ben je in de provincie Groningen. Voor de Koks was dat een stap te ver.

Roelf J.: ‘Wij zijn een Fries bedrijf

LEEUWARDEN – Ooit was de arbeidersbeweging diepgeworteld in de Friese samenleving, waar de sociaaldemocratie niet zo sterk aftakelt als in de rest van het land, maar waar de PvdA niet meer zo glorieert als voorheen, al zou je dat aan de bezetting van voorname bestuursposten niet aflezen. 

Zo nu en dan stroomt het rode Friese bloed nog prikkelend door de aderen. Meestal gevoed door nostalgie. Dat gevoel heerste toen op de hoek van de Oostergrachtswal en Emmakade het 59-ste poëzietableau werd onthuld. Dat werd gedaan door Job Cohen, oud-burgemeester van Amsterdam en voormalig PvdA-leider. Dat paste in een goede Leeuwarder traditie

LEEUWARDEN – Van de bijna 700 Joodse inwoners die in 1940 in Leeuwarden woonden zijn er 544 vermoord. Velen kennen deze tragische geschiedenis niet. Voor Jorrit Volkers (voorzitter Bevrijdingsfestival Fryslân) en Omrop Fryslân-journalist Auke Zeldenrust, die de theatervoorstelling De Joodse Bruiloft schreef, was dat reden het initiatief te nemen voor een Holocaustmonument in de Joodse buurt van Leeuwarden. 

Het monument staat bij de Joodse school aan de A.S. Levissonstraat tegenover de Grote Kerk en is gevormd in glazen zuilen waarop de namen van de 544 slachtoffers staan gegraveerd.

WOUTERSWOUDE – Griet Wiersma is niet alleen de gevierde zangeres van het levenslied want ze schrijft haar eigen teksten. Behalve dat is ze ook bijzonder komisch. Sketches gaan haar goed af. Als ‘Pytsje fan Gerrit’ scoort ze ruim een miljoen views op Facebook en op Omrop Fryslân is ze wekelijks te zien. De Friese ster was bovendien te zien in de ruige recht-voor-zijn-raapfilm Stjer van Hûnekop. Samen met Anneke Douma. In die aanstekelijk even wrede als humoristische film worden ze gekild door een seriemoordenaar. ‘Allerferskourrendst’, lacht Griet, ik ha my de bûsen útskourd mei Anneke.

BEETSTERZWAAG – Rinze-Jan van der Schuit is een ondernemer pur sang: hij pakt wat op, bedenkt wat, probeert wat, onderneemt, grijpt kansen, vindt uit, neemt risico’s, verliest soms, wint vaker, werkt aan teambuilding, bouwt fabrieken, trekt de wereld in, overtuigt mensen, verovert markten, innoveert en verkoopt. Vijftien wereldpatenten heeft hij op zijn conto. Het is niet niks wat hij heeft bereikt met zijn ondernemingen SmartRigging (verstagingen) en FibreMax (oersterke aramidevezels die overal kunnen worden toegepast). Het laatste dus ook voor tuibruggen. Maar laat die infrawereld nu conservatief zijn, alleen in beton en staal

DEN HAAG – Op 12 oktober 2021 vond het derde jaarlijkse Waddendiner plaats in Den Haag. Een gezelschap van ruim 100 politici, bestuurders, lobbyisten en anderen waren uitgenodigd voor het diner in pers- en debatcentrum Nieuwspoort. Dit jaar werd het diner georganiseerd vanuit het project Waddengastronomie versterkt Werelderfgoedbeleving. De chefs van Restaurant Zuiver-Vlieland bereidden voor de tweede maal een speciaal vier-gangen Waddendiner, een staalkaart van wat het Waddengebied te bieden heeft. Zo werden ingrediënten als duindoorn, Waddengarnalen en Vlielandse boleten in de gerechten verwerkt. 

TWIJZELERHEIDE – In het Stan Huygens Journaal van De Telegraaf stond over de streekproductverkiezing van Fryslân Culinair geschreven dat ‘roggebrood best sexyer mag’. Dat bracht winnaar Wander Schotanus uit Twijzelerheide op een idee. Sinds dit najaar maakt hij een speciaal roggebrood waar de naam ‘sexy’ aan gekoppeld is. Het is een heerlijk, klef roggebrood waarin onder meer rozijnen en abrikozen is verwerkt zijn.

‘Lekker smeuïg,’ zeggen Wander en Reitse Spanninga, die er eentje thuisbezorgd kreeg door Fryslân Culinair-voorzitter Tjitte de Wolff.

Wat heet, het is een roggebrood die erin gaat als koek.

HARLINGEN – Veltman Vis Service bestaat 25 jaar. Viering van dit jubileum kon vanwege corona niet doorgaan, maar uiteraard werd er wel bij stilgestaan. Hoe goed het bedrijf is konden de pashouders van Fryslân Culinair ervaren. Bij Veltman werd namelijk het eerste Mini Event gehouden. Dat is nieuw op de FC-kalender. Een excursie blijft nu eenmaal interessant, het is sociale happening en je wordt verwend met een lekkere proeverij en goede wijn.

Veltman Vis Service in Harlingen is sinds 1996 een vooraanstaande visgroothandel die kwaliteit, duurzaamheid en versheid hoog in het vaandel heeft.

BEETSTERZWAAG/LEEUWARDEN – Bistro Nijeholt op Landgoed Lauswolt en bistro Aragosta in Leeuwarden zijn toegetreden tot Fryslân Culinair, de club van kwaliteitsrestaurants in Friesland. Daarmee komt het aantal leden op 11. Beide gerenommeerde zaken draaien al een tijdje. Bistro Nijeholt werd in 2017 geopend en Aragosta in het voorjaar van 2021.

Fryslân Culinair-voorzitter Tjitte de Wolff is opgetogen over de uitbreiding: ‘Wij willen doorgroeien naar meer dan vijftien restaurants. Het moeten natuurlijk wel echte versterkingen zijn. Dat staat met deze restaurants buiten kijf. Wij zijn blij met hun toetreding.’

HOLWERD – Diverse streken en regio’s in Nederland als Zeeland, Groene Hart, De Friese Wouden, Veluwe, Overijssel, Limburg en de Wadden streden tegen elkaar om de titel ‘Lekkerste Streek van Nederland te pakken. Elke streek neemt een kok mee die van drie producten uit die streek een gerecht maakt. Een deskundige jury beoordeelt alle gerechten. Voor de Wadden gaat chef-kok Aart Wijker van Grand Hotel-Restaurant Opduin op Texel een gerecht maken van Texels lamsvlees, Kollumer zoete erwt en Groninger zwarte waddenmosterd. Streekeigen Producten Nederland (SPN) uit Wageningen organiseert de verkiezing.

VEENWOUDEN – In het Brûsplak bij Feanwâlden waren de eerste aren zichtbaar in de rijst die daar dit jaar is gezaaid. Heel bijzonder dat in een relatief koud verlopen zomer er rijst in Fryslân groeit.  Het zou een interessant alternatief kunnen zijn in de zoektocht naar nieuwe gewassen in het veenweidegebied.  

In het kader van het project Better Wetter zijn bij het Brûsplak door studenten van Aeres MBO Leeuwarden (voorheen Nordwin College) een aantal demonstratieplekken aangelegd.  Daarmee wordt ervaring opgedaan met natte teelten.

DOKKUM – Op de plek van de overkluizing tegenover het stadhuis was vroeger een zijl (spuisluis). Het zoute water van het Grootdiep kwam toen tot de stad, die in een ver verleden nog eb en vloed kende.

‘Hier was de scheiding tussen het zoute en het zoete water,’ zegt ambtenaar vastgoed- en grondzaken Frans Hettema van de gemeente Noardeast-Fryslân, staand op de overkluizing en wijzend naar de oude haven (het Grootdiep) aan de ene kant en de nieuwe haven (het Kleindiep) aan de andere kant.

‘Als je er onderdoor vaart zie je nog waar de sluisdeuren zaten.’

DOKKUM – Ze is vinoloog en sommelier en niet de eerste de beste. In de culinaire wereld heeft ze haar sporen verdiend. Tijd om op haar veertigste een nieuwe weg in te slaan en voor zichzelf te beginnen; Mathilda Broekstra. Aan de Hoogstraat in Dokkum heeft ze de wijnwinkel Miss Vino geopend. Eigenlijk meer dan dat, want wijn vormt een twee-eenheid met eten.

Mathilda: ‘Mijn passie ligt in de wijnspijscombinatie. Als vinoloog heb je wijnkennis maar als sommelier weet je wat je in huis hebt en adviseer je gasten welke wijnen bij welke gerechten goed passen.’

DOKKUM – Rond de verschijning van het boek Onder Frieslands grauwe hemel door Johannes Keekstra, over de Friese dichter-dominee François HaverSchmidt (1835-1894), alias Piet Paaltjens, is een speciaalbier gebrouwen in Dokkum. De naam is Blondlokkige Johanna, naar een bekend gedicht van Paaltjens. Het is ‘het verdrietigste biertje van het Noorden’, met ‘de bitterzoete smaak van zwelgen in liefdesverdriet’. 

De naamgeefster is Johanna van Slooten, een Dokkumse uit de negentiende eeuw die HaverSchmidts hart sneller deed kloppen.

DOKKUM – De donkerste nachten met de helderste sterren zie je aan de Waddenkust. Duisternis is een belangrijk maatschappelijk thema geworden. Vrijwel overal wordt het zicht verstoord en lichtvervuiling is alom. Het verlangen naar diepdonkere nachten, zo belangrijk voor ons bioritme en dat van de dierenwereld, wordt sterker. 

Het is dan ook een mooi initiatief om het Nationaal Park Lauwersmeer als het Dark Sky Park te bestempelen. Op drie locaties in het Lauwersmeergebied en in de Marnewaard zijn hemelplatforms neergezet. Vandaar kunnen mensen bij helder weer vallende sterren zien en naar de Melkweg kijken.

Website realisatie: Noordoost.nl Heerenveen