SCHIERMONNIKOOG – Bij het consumeren van een delicatesse plegen Friezen nog wel eens te zeggen dat ’in ingeltsje oer de tonge pisset’. Engeltjes die over de tong gleden waren op Schier de nieuwe haringen die Rens van Langen presenteerde op de 100 jaar oude viskar aan de voet van de voormalige Zuidervuurtoren. Ger van Langen en zijn partner Etty van der Veer, secretaris en voorzitter van de stichting Behoud Zuidertoren, hadden de vrienden daarvan uitgenodigd voor het happen van lekkere Hollandse Nieuwe.

TACOZIJL – Het spectaculaire kunstwerk Gaia van de Britse kunstenaar Luke Jerram was te bewonderen in het Woudagemaal in Lemmer. Leerlingen van groep 8 van christelijke basisschool De Arke in Lemmer openden ‘Gaia in het Woudagemaal’ met het tekenen van hun ideale wereld van de toekomst. Dit deden ze samen met burgemeester Fred Veenstra van gemeente De Fryske Marren en dijkgraaf Luzette Kroon en jeugddijkgraaf Merel Tesselaar van Wetterskip Fryslân. 

De leerlingen woonden een verdiepingscollege rond het thema ‘nieuwsgierigheid’ bij, gegeven door sterrenkundige Peer Zaal

ORANJEWOUD – Het visserslatijn van FB-voorzitter Jorrit Volkers was nauwelijks te volgen. Hij hield op De Fryske Haringparty, na tien jaar niet langer in de tuin van het verkochte Epema State in Ysbrechtum maar verhuisd naar het gazon van Landgoed Oranjewoud (je weet hoe de hazen lopen), zijn maidenspeech, en als we hem mogen geloven was het meteen zijn laatste. Die toespraak handelde over haring, waar de fiscaal adviseur niet van houdt, niet van zout noch van zuur. Maar dat terzijde. De gasten wisten niet wat ze nu wel en wat niet moesten aannemen, zo sterk was het verhaal.

SINT JOHANNESGA – Het is een fraai geheel, de authentieke Weerdse zigeunerwagen van bouwjaar ca. 1930, voortgetrokken door een schitterende Jeep SJ Wagoneer Woody van 1981. Voorheen trok een oude Bukh-tractor deze woonwagen die Oene en Janneke Lageveen sinds 2002 hebben. Maar ze besloten om praktische voordelen een Wagoneer voor de kar te spannen. Een rode dachten ze aanvankelijk, omdat deze kleur goed harmonieerde met het rode onderstel van de woonwagen. Toen ze echter in Doetinchem op het erf van de autohandelaar stonden, viel het oog op deze bruine Woody die daar nog maar een dag stond!

HEEG – Wajer Yachts uit Heeg is de Friese Onderneming van het Jaar 2022 geworden. Commissaris Arno Brok overhandigde de prijs aan directeur/dga Dries Wajer. De jury roemt het bedrijf omdat deze scheepsbouwer verder gaat dan de Friese grenzen. 

‘Het is een parel in Friesland én bovenal een internationale diamant. Het gaat niet alleen om het bouwen van bijzondere jachten maar om een totaalconcept. Dat maakt dit bedrijf een waardig winnaar,’ aldus juryvoorzitter gedeputeerde Friso Douwstra.

LEEUWARDEN/WARGA – Golfgoeroe Auke Hempenius is een netwerker pur sang. Onlangs heeft hij een nieuw circuit opgebouwd: Vision 11. De naam verraadt dat Auke’s leven volledig in het teken staat van elf. Het was het rugnummer van zijn idool Piet Keizer (hij was zelf een linkspoot op de flank), het is het aantal steden in Friesland (Auke organiseerde vorig jaar de Golf11stedentocht) en verder is 11 alles wat de klok slaat. Maandelijks, op de 11e, komt deze club in wisselende samenstellingen bijeen en iedereen die ambitie heeft is welkom. Geen drempels, geen ballotage. 

AMSTERDAM – Twee Friese bedrijven, de Oreel Groep in Hallum en FibreMax in Joure, zijn genomineerd voor de prestigieuze Koning Willem I Prijs in de categorie MKB regio Noord-Nederland. Witec Fijnmechanische Techniek uit Stadskanaal is de derde kandidaat. In totaal dingen twaalf ondernemingen naar de prestigieuze prijs. Zij onderscheiden zich op een aantal terreinen, waaronder sterk ondernemerschap, daadkracht, innovatie, duurzaamheid, vitaliteit en maatschappelijke betrokkenheid. Een groot deel van de genomineerde ondernemingen is ook internationaal zeer succesvol.

De Koning Willem I Prijs voor het MKB is de belangrijkste prijs in Nederland

HEERENVEEN – E-Bike Centre Heerenveen luidde het voorjaar in met een feestelijke seizoensopening. Ondernemer Johan van der Elst had mazzel dat er op deze buiige zaterdagmiddag even verderop een gospeltruck was gestationeerd. Gratis muziek… Maar ook hij had aan de Gedempte Molenwijk in Heerenveen leuke deuntjes uit de speakers. Bovendien waren er hamburgers verkrijgbaar. Velen kwamen even langs voor een glas en een groet. Gezellig dus, want Johan krijgt altijd de schwung erin.

Het E-Bike Centra is gevestigd naast gameparadijs The Battlehouse, eveneens gerund door Johan samen met zijn compagnon Ger Kempers.

BOLSWARD – Paus Franciscus heeft de voordracht overgenomen om pater Titus Brandsma (1881-1942), geboren als Anno Sjoerd Brandsma in het Oegeklooster in Bolsward, heilig te verklaren. Deze verheffing gebeurde tijdens een mis in mei op het Sint-Pietersplein in Rome. Brandsma trad als 17-jarige toe tot de kloosterorde van de karmelieten. Later werd hij priester en was hij als hoogleraar en rector-magnificus verbonden aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Hij was maatschappelijk zeer betrokken en hij verzette zich openlijk tegen het nazisme. De Duitsers pakten hem op. Brandsma werd gedeporteerd naar concentratiekamp

BEETSTERZWAAG – Glimmend staat de Aston Martin Vantage Coupé 700Edition in de zon op het gazon van Landgoed Lauswolt. Eigenaar Lume Paulusma (Speedbooks) nam met zijn nieuwe sportwagen deel aan de Fryslân Culinair Rally. Het is niet zomaar een auto. Er zijn slechts 100 van deze gelimiteerde editie gemaakt. In ons land is dit de enige! De anderen rijden in Amerika, Canada, Engeland, Japan en Saoedi-Arabië. Deze Britse sportwagen is geïnspireerd op de laatste, 25ste James Bond-film (No Time to Die, 2021).

OUDEGA (SWF) – Hans Wiegel (80) heeft de pen neergelegd. Hij is na 10 jaar epistels gestopt met zijn column in dit Fries Journaal en ook zijn wekelijkse rubriek in De Telegraaf verschijnt niet meer. 

‘Het is mooi geweest,’ zegt de voormalige leider van de VVD, vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet Van Agt-Wiegel (1977-1981) en oud-commissaris van Friesland (1982-1994). Wiegel zet punten, geen komma’s. Aan alles komt een end, tenslotte. 

In zijn tijd was hij een politicus van formaat, een stemmenkanon. De opkomst van de VVD is onder Wiegel begonnen.

Wat De Zilveren Bal 2022

Waar Elfstedenhal 

Wanneer Woensdag 16 maart

Aantal gasten 500

Wie Sponsors en genodigden

Bijzonderheden De vorige editie was op 12 maart 2020, net voor de eerste coronalockdown. Dit keer was de laatste lockdown net op tijd afgelopen. In die zin zat het de organisatie mee. Slechts één keer moest Friesland het zonder dit schaatsfeest doen. Maar liefst 1.500 toeschouwers waren erop afgekomen, inclusief de sponsors en hun gasten die een speciaal paviljoen hadden.

LEEUWARDEN – De Zilveren Bal, de snelste schaatsshow van de wereld, is uitgegroeid tot het slotfeest op het ijs

BEETSTERZWAAG – Wat een boek allemaal teweeg kan brengen! Monique Veenstra (Moos) uit Soest heeft dat ervaren met het manuscript van haar grootvader Marten Veenstra dat zij in boekvorm uitbracht onder de titel ‘Het testament van agent 1218’, wat zijn kraagnummer was. Het boek is een spannende verhalenbundel van deze spitsvondige Amsterdamse speurneus van Friese komaf. Van 1915 tot 1955 zat hij op het roemruchte bureau Warmoesstraat in hartje stad. De eind vorig jaar overleden echtgenoot van Ingrid ten Pierick  uit Zoetermeer stuitte lezend op de naam Joseph Maring, de stiefgrootvader van zijn vrouw

‘Mijn leven is een hoogvlakte’

ORANJEWOUD – Pianist Yoram Ish-Hurwitz is de oprichter van het prestigieuze Oranjewoud Festival dat van 3 t/m 6 juni voor de tiende maal wordt gehouden. Klassieke muziek loopt als een rode draad door zijn leven dat zich al vijftien jaar afspeelt in Friesland. 

Geboren Op 21 februari 1968 in Amsterdam. Mijn familienaam verwijst naar het dorp Hurwitz bij Praag waar mijn voorouders zich eeuwen geleden vestigden. Ze gingen weg uit Spanje waar mensen door de kerstening werden gedwongen zich te laten dopen of te vertrekken. Mijn voorouders zagen het zwerk drijven.

ORANJEWOUD - Parkhotel Tjaarda bouwt onder deze nieuwe naam verder aan haar toekomst. Na 27 jaar heeft Tjaarda de Golden Tulip Group verlaten en is het als zelfstandig en onafhankelijk hotel verdergegaan. De groep had voor Tjaarda geen meerwaarde meer omdat het aantal leden van 60 naar 14 is teruggelopen. Daardoor had het concept steeds minder draagvlak. Bij deze verandering past een nieuwe naam die goed aansluit bij de lommerrijke omgeving waar het hotel met restaurant de Oranjetuin en Grand-Café 1834 is gevestigd, namelijk in Parklandschap Oranjewoud.

De Fryslân Culinair Trophy, voor het eerst gehouden in deze opzet, is een succes geworden. Mede door het stralende weer dat Friesland op de Méditerrané deed lijken. En het was nog maar april! Zo’n 100 equipes verschenen aan de start om half elf op Paasmaandag. Die was op twee plaatsen: Landgoed Lauswolt (Bistro Nijeholt) en Parkhotel Tjaarda (de Oranjetuin). De deelnemers kregen een routeboek mee en dat bracht hen behalve naar genoemde bestemmingen ook langs Vis en Meer in Woudsend, De Hinde in Hindeloopen. It Posthûs in Makkum en de restaurants Zuiver en Jouster Toer in Joure. De stopplaatsen waren een welkome onderbreking.

GROUW – De Bierproefgroep Grouw (BPGG), opgericht in 1995 op initiatief van kastelein Kees Veenstra van wijn-, tap- en eethuis Amicaal, bestaat uit maximaal 24 mannelijke leden. 

‘Meer pijpjes gaan er ook niet in een kratje,’ lacht voorzitter Mart Eerligh. Leden moeten allemaal een connectie met Grouw hebben. Zelfs een zomerliefde telt mee.

Wat men doet is het ontdekken van smaakcombinaties met eten. Bier is steeds vaker een begeleider van bepaalde maaltijden. In het winterseizoen krijgt een van de leden de opdracht een samenkomst te organiseren en diegene krijgt een budget van de club mee.

GROUW – Je moet wel scherp zijn als je met het nieuwste bier van brouwerij Bjuster begint. Het kan zijn dat je denkt een alcoholvrije Radler te drinken door de grote 0,0 aanduiding op het etiket, maar er staat toch echt een klein ééntje voor: 10%! Een zware jongen dus, niet voor Suurtsjes. Geboren als grapje, maar nu toch als nieuwste special in de schappen. Deze Bjuster Radler 10.0% is een eigenzinnige special met een stevig karakter en de frisse tonen van citroen en sinaasappel. 

De brouwmeesters van Bjuster zijn geboren met een neus voor vernieuwende smaken en een voorliefde voor experimenten. Het bloed kroop waar het niet gaan kon…

DOKKUM - Museum Dokkum heeft twee bijzondere schilderijen (pasteltekeningen) in eigendom verworven. Het gaat om de portretten van oud-burgemeester FranVois Henricus Bekius (1757-1799) en zijn vrouw Geeske Bekius-Suidema (1751-1832). Ze zijn in 1774 ter gelegenheid van hun huwelijk in opdracht van het paar getekend door Philip Roorda (1732-1780) uit Dokkum. Hij was schilder en zilversmid. Wat opvalt is dat hun kleding op elkaar is afgestemd, qua kleur en stijl. 

‘Je kunt zien dat ze van goede komaf zijn,’ zegt museumdirecteur Hans Groeneweg. Geeske draagt een hoed, een kanten halsdoek, gouden oorbellen

DOKKUM - Jim Parks en Art Boon, beide dik in de 90, behoren tot de laatste in leven zijnde bevrijders van ons land. In Friesland maakten ze meerdere vieringen en herdenkingen mee. Ze werden onthaald in Dokkum waar ze samen met hun families overnachting werd aangeboden in hotel Abdij van Dokkum. Niet alleen waren ze present tijdens het Bevrijdingsfeest in Dokkum maar ook op Provinciale Herdenking op 4 mei en op het Bevrijdingsfestival Fryslân op 5 mei in Leeuwarden.

In de vroege ochtend van 6 juni 1944 zetten Jim en Art voet op de Normandische kust in Frankrijk.

LEEUWARDEN – Het Leeuwarder skûtsje heeft de wind in de zeilen. Niet alleen op het water, maar ook op de wal. Steeds meer bedrijven treden namelijk toe tot de sponsorclub. Veel ondernemingen betalen bijna 1.500 euro. 

In onvervalst Liwadders sprak schipper Willem Zwaga: ‘We hewwe alles nieuw; seilen, twee fokken, sweerden. Ut is mooi al dy vrienden, mar ik su niet wete wat we met al dat geld mutte.’

Nou, dat weten de sponsors wel. Het meeste gaat op aan bier en vertier. Want de Leeuwarder skûtsjeliefhebbers zijn mannen van de gestampte pot. Ook werd het skûtsje in de verf gezet.

MAKKUM – Na een onderhoudsperiode van anderhalf jaar is de scheepsbel van Zr. Ms. Makkum teruggegeven aan de commandant van de mijnenjager LTZ1 Dinant Laros door de burgemeester van Súdwest-Fryslân Jannewietske de Vries. De bel is in 2020 gedurende de onderhoudsperiode, zoals de traditie dat wil, tijdelijk in bewaring gegeven aan Makkum, de naam die de mijnenjager draagt. De Stichting Ald Makkum heeft de scheepsbel al die tijd een veilig onderkomen gegeven in het Makkumer Waaggebouw. Makkum is grutsk dat dit marineschip naar de havenplaats is vernoemd.

WOUDSEND – Omke Jan is een ‘boergondisch’ restaurant waar het goed toeven is. Geen liflafjes, wel een mooie bout. Wat nou vlees minderen zoals tegenwoordig gepropageerd; vlees met natuurlijke vetten, eiwitten en mineralen is supergezond. Laat u niks wijsmaken door de voedselpolitie. De missie van Omke Jan is boeren en burgers verbinden door te koken zonder fratsen. Farmhouse cooking, noemen ze het. Omke Jan is een goed antwoord op doorgeschoten eettrends en betutteling. Daarom zijn gastronomen blij met dit etablissement aan de Ee in Woudsend, waar je ook heerlijk kunt logeren.

LEEUWARDEN – In 2007 stierf Indoor Friesland een stille dood. De financiële crisis was net uitgebroken, een paar grote sponsors hadden zich teruggetrokken en de ziel was er een beetje uit. Zonde, want Indoor Friesland was een topevenement, de gezelligste netwerkhappening in de provincie. Maar zie, het Indoor is terug van weggeweest! Van 19 t/m 22 oktober wordt in WTC Expo de 41ste editie gehouden. 

In 1967 begon het. Indoor Friesland onderscheidde zich altijd van andere hippische evenementen.

HEERENVEEN/LUIK – Wat een ontknoping was de ijshockeyfinale van de BeNe-League tussen UNIS Flyers en Bulldogs Luik! In de best of three wonnen de Flyers de eerste wedstrijd in Luik (0-2) en maakte Heerenveen zich op voor het kampioensduel in eigen huis. Helaas werd het een onverwachte deceptie (0-3) en dus moest een derde treffen, weer in Luik, de beslissing brengen. Ditmaal waren de Bulldogs favoriet maar de enorm veerkrachtige Flyers sleepten de titel voor de poorten van de hel binnen door in overtime de golden goal te scoren (1-2). IJshockey is weer hot in Thialf, dat vol zat om de Flyers aan te moedigen.

WANSWERD – Friesland is een damprovincie. Vroeger had elk dorp, hoe klein ook, een damclub. Helaas is die tijd voorbij. De damsport heeft flink ingeboet qua aantal leden. Toch wordt er nog op hoog niveau gedamd in onze provincie. Waar voorheen Huizum de vaandeldrager was, daar is dat nu Damcombinatie Fryslân; een fusieclub van Wanswerd, Rinsumageest en Oldehove. De club komt uit in de eredivisie, landelijk het hoogste niveau, en wist zich afgelopen seizoen knap te handhaven. Thuisbases zijn Kafee It Wapen fan Fryslân in Oenkerk en wijkgebouw Insulinde in Leeuwarden.

HEERENVEEN – Emil Frey Nederland-dochter Ekris heeft het autobedrijf De Beier in Heerenveen overgenomen. De Beier is dealer van BMW en MINI. Ekris is eveneens BMW en MINI-dealer en heeft meerdere vestigingen. 
De Beier-eigenaar Sybren van der Goot (54) is blij met de overname: ‘De Ekris-cultuur ligt dicht bij die van de Beier. Belangrijk om de dienstverlening aan onze klanten ook in de toekomst op dezelfde wijze voort te zetten. Daarnaast is Emil Frey/Ekris een stevige partij die voor de medewerkers een gezonde toekomst waarborgt.

TIJNJE – Vincent Groeneveld heeft een doorstart gemaakt in zijn woonplaats Tijnje, waar hij met zijn bedrijf Greensport.nl een mooi pand aan de Warrewei heeft kunnen betrekken. Greensport.nl is een onderneming in sport- en bedrijfskleding, promotionele textielproducties en relatiegeschenken. Dat doet Vincent al sinds 2001. Tot dit jaar samen met Gabe Teun Top in Heerenveen, maar de mannen zijn uit elkaar gegaan. Vincent heeft een nieuwe start gemaakt onder de naam Greensport.nl

Nieuw is dat Greensport.nl volledig inzet op duurzaamheid.

Vincent: ‘Duurzaamheid is niet meer te stoppen, ook niet in onze branche.

HEERENVEEN – Elektrisch fietsen heeft zo’n vlucht genomen dat het tegenwoordig een specialisme in de verkoop is. Johan van der Elst en Ger Kempers hebben zich op deze niche gericht met hun E-bike Center Heerenveen. Dat ze überhaupt in de fietsen terechtkwamen is een toevalstreffer. De twee runnen aan de Gedempte Molenwijk in Heerenveen het gameparadijs The Battlehouse. Toen ze aan de overkant gingen uitbreiden met een nieuwe escaperoom, dronken ze regelmatig een bakkie koffie in de fietsenzaak van Hidde Veenstra. Hij had geen opvolging en dacht over de toekomst na. Is het niks voor jullie?, vroeg hij.

HEERENVEEN – Niet eerder in de geschiedenis moest er door online bestellingen zo veel producten in dozen worden verpakt als nu. Corona heeft katalyserend gewerkt. Kopen via internet is door de lockdown nog populairder geworden. Zonder een verzending in een doos krijg je de spullen niet thuis. Er is dan ook een schreeuwende vraag naar golfkarton. Wij gingen op bezoek bij DutchBoxx, de dozenfabriek die gevestigd is aan de A7 in Heerenveen.

‘We boxx it all’ luidt de slogan van DutchBoxx. Daarmee is niets te veel gezegd want DutchBoxx bokst als fabrikant en groothandel in golfkarton verpakkingen en verpakkingsmaterialen veel voor elkaar.

WORKUM – Iemand die het voor het eerst ziet in het weidse, prachtige IJsselmeerlandschap tussen Hindeloopen en Workum wrijft de ogen wel even uit: pal achter het rode dak van een vervallen stelpboerderij staat een nieuwe woonboerderij, maar dan op de kop! Grapje van architect Rein Hofstra. En van initiatiefnemer/ontwikkelaar Pieter Stellingwerf, die samen met zijn vrouw Ria Mollema een van de drie appartementen bewoont en van daaruit van een magnifiek uitzicht geniet.

Gekke gedachten ontspruiten wel vaker aan de breinen van Pieter en Rein.

UITWELLINGERGA – Zeilen zit Jelly Tuinstra (62) en Joop Feenstra (67) in het bloed. Toch lieten zij hun nieuwe zeilschip, dat zij in Frankrijk kochten, door Angela Brandsma (47) naar Nederland varen. Zij is een zeer ervaren zeezeiler. Geboren en getogen in Sneek begon ze in ‘de kleine bootjes’ op het Sneekermeer. De dochter van George en Sophia Brandsma werd met zus Marloes in 1997 wereldkampioen in de Vaurien-vrouwenklasse en nogmaals in 2018 met een Spaanse bemanning. Nu vaart ze zoals ze het zelf noemt ‘boten van A naar B’.

‘Als er brand was lag de hele fabriek stil’

LEEUWARDEN – Friesland heeft weer twee clubs op het hoogste niveau. Cambuur mag de revelatie van het seizoen worden genoemd en staat hoger genoteerd dan Heerenveen. Een speler die voor beide clubs uitkwam is Thomas Haan. Hij was een geweldige voetballer die niet alleen als diepgaande middenvelder maar ook als spits zijn mannetje stond. Alle noordelijke clubs wilden hem hebben. De laatste wedstrijd die hij in 1968 voor Noordster speelde was tegen vv Jubbega, een hard duel dat onder leiding van scheidsrechter Anne van der Werf werd gestaakt.

Voor Nick Brink (25) was De Jouster Toer, waar hij nu de chef is, geen onbekend terrein: ‘Ik kwam hier wel eten met m’n moeder. Dat deed ze graag. We aten in stijl met champagne vooraf.’

Zo word je klaargestoomd voor de gastronomie!

Nick heeft zich de laatste jaren bijzonder sterk ontwikkeld. In betrekkelijk korte tijd is hij opgeklommen tot chef-kok. Nu heeft hij ook de juiste achtergronden en skills.

‘Cultuur is een interessant medium voor ondernemers’

SNEEK – Cultuur is behalve een beleving ook een business geworden. Zonder zakelijke aanpak redt de sector het niet. Er moet geld worden gegenereerd. Subsidies zijn niet toereikend en van alleen de kaartjes kun je de exploitatie niet draaiende houden. Dus moet je de boer op, de zakelijke markt verkennen, ondernemingen aan je binden. Het is daarom niet zo vreemd dat Cultuur Kwartier Sneek een hoofd Zakelijke Dienstverlening in huis heeft. Een functie die wordt bekleed door Hans de Lang, een man die ruime ervaring heeft in de gastvrijheidssector.

DOKKUM - Techniek is tegenwoordig de belangrijkste bouwcomponent. Alles valt en staat ermee, van voorbereiding tot oplevering. Als technisch installateur moet je van alle markten thuis zijn. Dat gaat veel verder dan energie, water en verwarming. Duurzame techniek, werktuigbouwkunde, gebouwautomatisering (domotica) en beveiliging zijn zaken die vrijwel standaard zijn geworden. Schaalgrootte en slagkracht zijn van belang om een speler van formaat te blijven. Zelfs een grote allround onderneming als Pranger-Rosier (250 medewerkers) is onderdeel geworden van een landelijke partij (Unica), het grootste zelfstandige installatiebedrijf van

Dokwurk is de nieuwe naam van het sociaal werk-, leer- en ontwikkelbedrijf dat uit de fusie tussen Trion (Kollum) en Oostergo (Dokkum) is ontstaan. Aanvankelijk was NEF (afkorting van Noardeast-Fryslân) de vlag waaronder men opereerde, maar die naam was net wat te algemeen, te weinig profilerend. 

Directeur Jan Knol legt uit waarom voor Dokwurk is gekozen: ‘Het is een samenvoeging van twee woorden. Dok staat voor dat deel van de haven dat beschutting, bescherming biedt. Er kan, op het droge, werk worden uitgevoerd. Is het werk klaar, dan kan het schip weer uitvaren. Dat gebeurt ook bij ons. Wurk spreekt voor zich.

WORKUM – Tjitske Andriesse (Leeuwarden, 1941) maakt werk dat intrigeert. Niet ééndimensionaal, maar abstract-expressionistisch werk dat je bij de kladden pakt. Werk ook dat zich niet laat inkaderen, laat staan dat er lijsten omheen zitten. Tjitske moet er niet aan denken: ‘Mijn werk moet ademen, moet opgaan in de wand en de ruimte waar het hangt.’ Het moet ook letterlijk de ruimte krijgen want wat Tjitske maakt is groot en groots. Toch is ze nog niet echt ontdekt, maar dat gaat gebeuren op een dag, al is het postuum.

Ze vertrok in de jaren 60 vanuit Friesland naar Amsterdam waar ze viool studeerde aan het conservatorium.

YSBRECHTUM – Epema State in Ysbrechtum is verkocht. Stichting Stinze-Stiens heeft het landgoed overgenomen van jonkheer Tjalling van Eysinga. Bij het te koop aanbieden van het landgoed sprak hij uit: ‘Mijn kinderen hebben er geen belang bij. Ik kan Epema State dus beter verkopen en er goede eigenaren voor vinden die er een mooie bestemming aan geven. Cultureel erfgoed moet in stand worden gehouden.’ 

Wel, die waarborg lijkt er te zijn met Stichting Stinze-Stiens als nieuwe eigenaar. De stichting is opgericht in augustus 2021 door het echtpaar Willem van Riemsdijk (72) en Trudy van Riemsdijk-Zandee (74)

AKKRUM – Ze is een van de meest legendarische iconen uit de Nederlandse sporthistorie: Sjoukje Dijkstra. Tachtig jaar nu en wonend in een eenvoudige stulp in de Brabantse Peel. Alle glamour is verdwenen uit het leven van de vroegere Holiday on Ice-ster. Ze woont er samen met haar dochter Katja Kossmayer (42) die ze kreeg met haar in 2000 overleden man, de 25 jaar oudere Zweedse circusdresseur Karl Kossmayer. Sjoukje sliep eerst in de koude stal en heeft nu een eigen slaapkamer. Daar moet ze het even bij laten: ‘Het geld is op.’

Maar geluk en tevredenheid hangen in haar geval niet af van het slijk der aarde. 

FRANEKER – Het kan niet meer misgaan: het wereldberoemde Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker wordt een Werelderfgoed. De Permanente Vertegenwoordiger van de Nederlandse Staat Hans Wesseling heeft het dossier aan de UNESCO in Parijs overhandigd. Het dossier werd in ontvangst genomen door de nieuwe directeur World Heritage Centre van de UNESCO, Lazare Eloundou.

Met de indiening van het dossier is de laatste stap gezet op weg naar de Werelderfgoedstatus van het Planetarium. Na een oriënterende fase vanaf 2003 werd in 2010 het Planetarium opgenomen op de Voorlopige Lijst Werelderfgoed en sindsdien is er hard gewerkt

SOEST – Afgelopen voorjaar stond in dit Fries Journaal een artikel over het boek ‘Het testament van agent 1218’ dat Monique Veenstra uit Soest schreef over haar Friese grootvader Marten Veenstra. Hij was een onvermoeibare, intelligente speurneus die afging op zijn logisch redeneren, op zijn gevoel, zijn sociale antenne. Tegenwoordig is het oplossen van moordzaken en ernstige delicten vooral een kwestie van DNA-sporen onderzoeken, camerabeelden bekijken, algoritmes uitpluizen, data verzamelen. Verbluffende techniek maar wel vrij simpel werk, dat matchen en herkennen. Probeer je daar maar eens uit zien te redden als dader

LEEUWARDEN – De grand old man van de Friese kunstwereld Jentsje Popma, in 2021 100 jaar geworden, is onderscheiden met de Friese Anjer 2021. Dat werd tijd ook. Hoe lang had men nog willen wachten? Het was alsof juist Popma het bestuur van de Friese Anjer de tijd gunde. Mar better let as net. Een zekere onderwaardering van zijn werk kan niet worden ontkend, liet commissaris van de Koning Arno Brok tijdens de uitreiking in de Grote Kerk weten.

‘Misschien was het jaloezie de métier.’

Zo heeft het Fries Museum eigenlijk nooit veel ruimte gegeven aan het grote, veelzijdige oeuvre van de maestro.

DE KNIPE – Langs de vaart in De Knipe bewoont oud-voetbalprof Henrico Drost (35) sinds kort de grote, monumentale stelpboerderij Zonne-Hoeve. Samen met zijn vrouw Rianne, hun dochters Soraya (11) en Lynn (8) én met Henrico’s schoonouders Hindrik en Geartsje Kok. De laatste twee woonden al in De Knipe en dachten wel eens als ze over de Ds. Veenweg liepen: als dit ooit nog eens te koop zou komen… Wel, dat kwam het. En laat nou Henrico en Rianne al een poos plannen hebben gehad om terug te gaan naar Friesland. Ze grepen hun kans en staan nu voor een enorm verbouwingsproject. 

OOSTERMEER – Doutzen Kroes stopt met haar modellenwerk. Ze wil alleen nog dingen doen waar ze volledig achter staat. Dat valt haar steeds moeilijker. Mede door het coronabeleid van de overheid waar ze het niet mee eens is. Doutzen is net als zus Rens, een voedingsdeskundige, anti-vaccinatie. Ze heeft zich er regelmatig negatief over uitgelaten. Voor haar is een natuurlijke afweer beter dan een vaccin. 

‘Ik wil zuiver zijn,’ vertelt ze in een podcast.

Ze vraagt zich af: waarom doe ik wat ik doe? Ze kon geen bevredigend antwoord vinden, ook al omdat de grote mode- en cosmeticamerken een beleid voeren dat niet naar haar zin is

FOUDGUM – De locatievoorstelling Grauwe Hemel in mei aanstaande in Foudgum, over het leven en werk van predikant François HaverSchmidt alias dichter Piet Paaltjens, vond in Brecht Wassenaar de regisseur die het stuk de juiste behandeling geeft. Brecht is een veelgevraagd regisseur van iepenloftspullen en andere theaterproducties in Fryslân, en acteert zelf voor onder meer Omrop Fryslân, Pier21 en Tryater.

Nostalgische slipauto van Jan Lammers

GORREDIJK – De Simca 1000 roept nostalgie op. In de jaren ’60 en ’70 bood deze compacte Franse auto een vertrouwde blik op de Nederlandse wegen. Sportief rijden was het wel, zeker de Rallye 2. Een piepjonge, drie turven hoge Jan Lammers reed er de antislipcursus van Rob Slotemaker op het circuit van Zandvoort in. In Heerenveen voerden Simca-dealers Marten en Arie Hoekstra een show op bij het pas gebouwde Thialf in 1967. Op twee wielen reden de Simca’s hun rondjes.

SNEEK – Familiebedrijf Roosenstein Wolke, dat in 2021 het 135-jarig bestaan vierde, is een witte raaf in de kledingbranche. Men kiest bewust niet voor kleding uit lage lonenlanden waar kinderen onder slechte omstandigheden werkzaam zijn. Het bedrijf in breigoed voert een innovatieve en eigenzinnige koers. Met de keuze voor kwalitatieve natuurlijke materialen en productie in de EU, strijdt Roosenstein Wolke tegen verspilling en de wegwerpmaatschappij. Roosenstein Wolke is zowel voorloper als trendsetter. Dat wordt gewaardeerd door winkeliers en de klant. 

LEEUWARDEN – Bezoekers kunnen lezen dat zij voor de westelijke ingang van Parkeergarage Zaailand aan het Wilhelminaplein staan. Maar hoe zit dat nu met die beide namen? Op een etalageruit staat uitgelegd hoe de namen Zaailand en Wilhelminaplein zijn ontstaan. 

De discussie over de naam van het plein, ook wel de huiskamer van Fryslân genoemd, is een bekende onder de Leeuwarder inwoners. Raadsleden Sikko Klaver en Eline de Koning vroegen daarom aan de commissie naamgeving van de gemeente of deze discussie beslecht kon worden door het plein officieel tot Zaailand te benoemen.

Fryslân Culinair hield de laatste ledenvergadering op een bijzondere plek: de schitterende Friese Statenzaal in het Provinsjehûs in Leeuwarden. Deze zaal vol glaskunst met symboliek, wapens, familiestagen, cultuur, erfgoed en bestuurdershistorie is 125 jaar in gebruik. Vandaar dat de club deze speciale gastvrijheid werd gegund. Voorzitter Tjitte de Wolff leidde de vergadering vanaf de zetel die normaliter is voorbehouden aan de commissaris van de Koning. De aanwezigen namen plaats in de bankjes.

Bistro Nijeholt op Landgoed Lauswolt in het mooie Beetsterzwaag is een intiem en sfeervol restaurant waar met dezelfde (h)eerlijke streekproducten als in restaurant De Heeren van Harinxma* wordt gekookt. Met dit verschil dat de gerechten eenvoudiger en Bourgondisch bereiding worden bereid. Zoals het een echte bistro betaamt kunnen de gasten klassiekers verwachten zoals een heerlijke Franse uiensoep, krokante Flammkuchen en een heerlijke steak tartaar. Geniet in Bistro Nijeholt van lunch of diner in een ongedwongen en huiselijke sfeer. Daarbij serveert de bediening toegankelijke soepele wijnen met een goede prijs-kwaliteitsverhouding

HINDELOOPEN – Joop Braakhekke zou nu 80 jaar zijn. Vijf jaar geleden overleed de fameuze kookgek, die in Hindeloopen warmte en rust vond. Hij vond het stadje idyllischer dan St. Tropez. Wim Nijkamp (75), een halve eeuw de partner van Joop, mist zijn vriend nog elke dag.

‘Het leven met hem was een feest. Heerlijk en soms met irritante trekjes, want Joop was de vriendelijkheid zelve, maar hij was best dominant,’ zegt Wim. Joops zelfspot poetste die dominantie ook zomaar weer weg.

Joop overleed aan alvleesklierkanker.

SINT NICOLAASGA – Met de realisatie van een nieuw pand aan de Tsjûkemarwei in Sint Nicolaasga zijn de gebroeders Van Deynen klaar voor de toekomst. Ruim een jaar is er gewerkt aan een nieuw pand waar audio (hifi), video en domotica samenkomen. Zo is er een grote showroom en zijn er drie luisterruimtes, ingedeeld naar prijsklasse. Ook is het mogelijk om domotica te ervaren. In het gehele pand is dit namelijk geïntegreerd. De deuren staan (bijna) dagelijks open voor zowel de particuliere als de zakelijke klant.

HEERENVEEN – Circulair Friesland heeft de Amerikaanse 4 Gen Award gewonnen in de categorie ‘Meest duurzame organisatie’. Daarmee is Circulair Friesland de eerste niet-Amerikaanse prijswinnaar van deze prestigieuze award. De in Washington gevestigde organisatie Leaders in Energy reikt jaarlijks deze awards uit aan vier verschillende generaties. Dit jaar reiken ze voor het eerst ook de prijs uit aan een duurzame organisatie.

BURDAARD – Teun Simonides (72) woont museaal. In de letterlijke zin; zijn oude dokterswoning ziet er nog precies zo uit als in 1903. Ook de apotheek aan de achterzijde in het pand is nog authentiek. Een foto ervan diende als omslag van Hylke Speerstra’sroman Neaken en bleat foar de dokter. Een exemplaar dat er ligt getuigt daarvan.

Simonides zelf was geen dokter, zijn vader Hylke wel. Mem hielp mee, zoals dat vroeger ging met een doktersechtpaar. Teun ging geschiedenis studeren in Groningen. Die periode van zes jaar op kamers was de enige in zijn leven dat hij niet op deze stek in Burdaard woonde.

Website realisatie: Noordoost.nl Heerenveen