LEEUWARDEN – De in Leeuwarden geboren Titia Bergsma (1786-1821) was de eerste westerse vrouw die bewust tegen alle regels van de shogun in een bezoek bracht aan Japan, een tot dat moment voor Europese vrouwen eeuwenlang hermetisch afgesloten land. Tot op de dag van vandaag is ze in Japan zeer vermaard. Op 2 april dit jaar was het 200 jaar geleden dat ze in Den Haag overleed.

Tal van kunstenaars kwamen op deze voor hen vreemde verschijning af. Haar portret is daarna een grote rol gaan spelen in de Japanse kunst en in miljoenen souvenirs. Alle reden om in dit Olympische jaar in Japan bij Titia Bergsma stil te staan.

LEEUWARDEN – Tresoar heeft een 8mm-film met beelden van een Joods meisje tijdens haar onderduikperiode in Fryslân ontdekt. De filmbeelden zijn in 1944 gemaakt door Frans Kloosterman uit Engwierum. Samen met zijn vrouw Geeske Cordel zorgde hij ervoor dat het meisje, Lea Cohen, bij hen kon onderduiken. 


Lea woonde tijdens de eerste jaren van de oorlog met haar vader, moeder, twee broers en zus in Amsterdam. In 1943 dook het hele gezin onder in Veenendaal. Vervolgens werden ze op verschillende plaatsen ondergebracht.

‘Van Klaas Jansma leerde ik productie en omzet maken’

LEEUWARDEN – Gerard van der Veer is documentairemaker, theaterproducent, mediatrainer en communicatieadviseur. Zijn laatste project was De terugkeer van de Joodse Kinderen waarvan hij initiatiefnemer is. Het project heeft de afgelopen maanden veel publiciteit gekregen. Het vertelt het verhaal van de kinderen uit het Westen die in de oorlog in Friesland ondergedoken hebben gezeten. De documentaire heeft indruk gemaakt op zij die de oorlog hebben meegemaakt maar ook op hen die later zijn geboren.

Geboren Op 5 september 1964 in Broeksterwoude.

LEGEMEER – Het enthousiasme van golfinspirator Auke Hempenius is aanstekelijk. Hij straalt een plezier en een drive uit die wij hier niet kennen. Amerikaanse spirit heeft hij en hij kreeg het mee in de vele jaren dat hij in de Verenigde Staten woonde. In alles wat Auke doet en onderneemt gaat hij op relaxte wijze tot het uiterste. Golf speelt hij vanuit een geest die volledig in balans is met zijn lichaam. Go with the Flow heet zijn programma; het is zijn adagium.  

De Golf11stedentocht (4, 5 en 6 juni op alle Friese golfbanen) is een idee van hem. En dan gaat hij er vol voor. Charity hoort erbij, dat is ook Amerikaans.

LEEUWARDEN – Jan Gerard van der Wal en Wouter Brandsema van Bistro Aragosta blijven dicht bij huis wat betreft hun wijnen. Dat wil zeggen: hun wijnleverancier UNIK zit in Leeuwarden. De wijnen komen van over de hele wereld: o.a. Frankrijk, Spanje, Italië, Duitsland, Amerika, Chili, Zuid-Afrika, Israël.

‘Het zijn allemaal pareltjes,’ zei Jan Gerard tijdens een proeverij bij wijnhuis UNIK. Hij en Wouter waren druk bezig met het samenstellen van hun wijnkaart. Uitgangspunt is om wijnen te kiezen die je elders in de regio niet tegenkomt.

ORANJEWOUD – Tjaarda Oranjewoud is een bruisplaats van inspiratie en ontmoeten, van verwennerij en gastvrijheid. Ook in coronatijd. Tal van creatieve ideeën werden bedacht om actief te blijven, een programma te bieden en mensen aan zich te binden.

‘Wij hebben niet stilgezeten,’ aldus restaurantmanager Thom van der Heide.

Wandelaars die hun stekkie in Grand Café 1834 of het terras moesten missen werden desondanks op hun wenken bediend: de Foodtruck stond voor de deur. Zo konden ze onderweg toch een koffie of een versnapering bestellen. Op maandag 29 maart reed de Foodtruck on Tour door Heerenveen en Oranjewoud en verraste Tjaarda het

‘Ik kijk verder dan de spieren en gewrichten’

HUISTERHEIDE – Je dacht dat eind april wel een eind zou zijn gekomen aan de lockdown. Maar nee. Er is net aangekondigd dat de terrassen ’s middags open mochten, restaurants moesten nog tot eind mei gesloten blijven. Voor de verandering speelde Kostwinning zich eens af tijdens een wandeling door de Vegelinbosschen tussen Sint Nicolaasga en Langweer. ‘Gast’ is Wietske Westera, manueel therapeut in Heerenveen. Ze heeft haar hond Siem (vernoemd naar voormalig Ajacied Siem de Jong, tegenwoordig spelend bij Heerenveen) meegenomen.

WOUDSEND – ‘Ik heb de beste fruits de mer van Nederland. Kom eens proeven,’ zei Sjouke Schilstra tegen mij. Dat was niet tegen dovenmansoren gericht. Ik ben een liefhebber van schaal- en schelpdieren. Ik mocht iemand meenemen. Mijn keus viel op André Sterk (76) uit Lemmer. Een visondernemer die samen met broers Gerard en Peter een prachtig bedrijf heeft opgebouwd. Nu runnen zijn zonen BertinTheo en Laurens en Theo een visbedrijf.

SCHARNEGOUTUM – De koning hoeft geen klant van je te zijn om hofleverancier te worden. Wel moet je van onbesproken gedrag zijn, kwaliteit bieden, bij voorkeur 100 jaar oud zijn en financieel gezond. De Wijn en Whisky Schuur in Scharnegoutum voldoet aan al deze criteria en kreeg van commissaris Arno Brok het koninklijk predicaat.

DOKKUM – Hoe wil je nóg meer leven in de brouwerij in Dokkum? Gewoon, door bier in de stad te gaan brouwen! Niet dat het wat nieuws is. Dokkum was vroeger al een brouwerijstad bij uitstek. Maar toch. Kleine brouwerijen leken verleden tijd. Tegen de verdrukking van de grootschaligheid in, komt het nieuwe weer op. Dit voorjaar letterlijk bij Brouwerij Dockum, waar brouwer Tim Cuperus bij het bezoek van het Fries journaal Jiertiid presenteert, een fris lentebier dat zich op het terras goed laat smaken.

‘Elk seizoen komen we met een nieuw bier,’ zegt Tim.

Dat is dan het negende in het assortiment van biermerk Kâld Kletske

DOKKUM – Het lijken wel stoomdiesellocomotieven, zo indrukwekkend zijn de smokers van het Dokkumer bedrijf Foodvans.nl. Ze zijn gemaakt van oude stalen, dikwandige propaangastanks die heel geschikt zijn als barbecue. Eigenaar Sjoerd Dijkman (36) maakt ze zelf, samen met heit Luitzen. Niet voor de handel, maar voor eigen gebruik. Foodvans is namelijk een reizend grillwalhalla dat elk feest, elk zakelijk event, elk festival en elke bruiloft, walking dinner of intieme party opluistert tot een fantastisch eetfestijn. De catering op maat krijgt een extra dimensie met mooi opgemaakte buffetten op stoere houten planken.

Eerst Dokkum zien en dan sterven, alsof het Napels is. Zal het ooit zover komen dat mensen dit voornemen op hun Bucketlijst zetten? Eerlijk gezegd zou Dokkum Napels weleens kunnen overtreffen want waar de Italiaanse havenstad een teloorgang doormaakt, daar maakt de admiraliteitsstad Dokkum een bloeiperiode mee.

Hoe dan ook, wie Dokkum bezoekt kan eigenlijk niet om 7 hot spots heen. Vandaar dat ze op een rijtje zijn gezet. Deze plekken MOET je hebben gezien!

1 – De Bonifatiuskapel.

HEERENVEEN – Fotograaf Reiny Bourgonje uit Heerenveen is met portretten van haar nichtjes Esther van Halderen en Leonie Bourgonje in de prijzen gevallen bij de Britse Fine Art Photography Awards (FAPA). Haar werken zijn gekozen uit 4.900 inzendingen uit 92 landen. Reiny doet regelmatig mee aan wedstrijden en wint vaak prijzen. Dit jaar heeft ze werk ingestuurd voor de Italiaanse Siena Awards.

‘Het is een manier om te laten zien dat je er bent,’ zegt Reiny, die haar studio heeft in Museum Heerenveen waar ze werkt zonder gebruik te maken van kunstlicht.  

De portretten zijn Little black

LEEUWARDEN - Het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden heeft een bijzonder kunstwerk verworven. Het is een gemetselde muur met daarin gestileerde landbouwdieren. Het is afkomstig uit de voormalige landbouwschool in Franeker. Het gebeurt zelden dat muurkunstwerken worden bewaard omdat ze vaak met de sloop van een gebouw verloren gaan. Het kunstwerk is van cultuurhistorische waarde omdat het door de eerste Friese beeldhouwster, Nina Baanders-Kessler (1915-2002) is vervaardigd en vanwege de connectie met het agrarisch onderwijs.

Het baksteenmozaïek bestaat uit een gemetseld buitenspouwblad van een spouwmuur. De opbouw is samengesteld

LANGWEER – De opening van het vaarseizoen in Friesland verliep ook dit voorjaar zonder luister. Gedeputeerde Avine Fokkens-Kelder stond op de voorplecht van de vlet van Marijke Bakker en haar partner Gerhard Pietersma (schipper van het statenjacht) die door de Janesloot bij Langweer voer. Een kale bedoening van de beperkende maatregelen. Het echte watersportgevoel ontbrak. Wel lanceerde de gedeputeerde een nationale primeur: in de Watersport-app waarin havens en vuilwatertanks staan aangegeven is een vrij nutteloze oproepfunctie voor bruggen geïntegreerd.

FIRDGUM – Om de lokale horeca een steuntje in de rug te geven organiseerde Rotary Club Harlingen drie Horeca Support Rally’s waar 330 mensen aan deelnamen die in totaal € 10.000 opbrachten voor 11 restaurants: It Reade Hynder in wommels, Kok aan Huis in Schalsum, de Poffertjeskraam Harlingen, Op Hatsum bij Dronrijp, de Theetuin in Slappeterp, Zwarte Haan, The Friezzin in Westhoek, ’t Havenmantsje in Harlingen, de Poort van Franeker, Bloemketerp Bolsward en VET Hippefrieten in Harlingen. Er reden zo’n 150 tafels op wielen door de stad en de gemeente Waadhoeke.

SNEEK – Een serie levensgrote portretten van Joodse onderduikkinderen zijn tot juni te zien in het Friese landschap. De kinderfoto’s staan op veertien verschillende locaties waar de kinderen ooit in de Tweede Wereldoorlog zaten ondergedoken. De expositie Wy koenen der noch wol ien by ha (Bij ons kon er nog wel eentje bij) is in Sneek geopend door burgemeester Jannewietske de Vries van de gemeente Súdwest-Fryslân en Fred van Vliet, die als jongetje naar Sneek werd gesmokkeld en daar de oorlog overleefde. De opening werd extra betekenisvol door het prachtige spel van klarinettist Gerbrich Meijer.

ORANJEWOUD – Na uitgebreide ontwerpsessies in samenwerking met burgers en ondernemers zijn gemeente Heerenveen en Rijkswaterstaat tot een oplossing gekomen voor de kruising Oranje Nassaulaan en de oprit naar de A32 in zuidelijke richting. Het wordt een rotonde, een robuuste en veilige kruispuntoplossing die rekening houdt met een goede doorstroming van het verkeer. Deze rotonde was tevens de wens van de Woudsters. Plaatselijk Belang Oranjewoud ijverde ervoor. 

Wethouder Jaap van Veen: ‘Eerder leek een rotonde op deze locatie onhaalbaar.

GOUTUM – Van Dalen Cigars aan de Waagstraat in Groningen is de grootste sigarenzaak van het Noorden. De winkel is van Rinse van der Gans uit Goutum. Hij werkte eerder bij de provincie Fryslân en de gemeente Leeuwarden en was de afgelopen jaren docent bij NHL-Stenden. Hij gooide het roer om en begon uit liefhebberij deze zaak. Tijdens de voetreis naar Rome die hij in 2019 liep kwam het idee bij hem op. 

Rinse: ‘In mijn tienerjaren kocht ik af en toe al een Cubaanse sigaar. Later ging ik naar Amsterdam of Antwerpen om die ene speciale sigaar te kopen die niet in het Noorden te krijgen was.

HEERENVEEN – Met een bijdrage uit het Stimuleringsfonds versterkt Rabobank de lokale samenleving en een van de begunstigden is de VPTZ Julia Jan Wouters Hospice in Heerenveen. Dit hospice op een oude schoollocatie krijgt € 25.000 voor de duurzame verbouwing. De commissie van het Stimuleringsfonds vindt voorzieningen als een hospice, waar mensen in de laatste fase van hun leven worden begeleid en verzorgd, belangrijk voor de regio.

HARLINGEN – De opening van het Tall Ships Experience Center aan de Nieuwe Willemshaven was het startschot van de wervingscampagne voor jonge trainees tussen de 15 en 25 jaar. Zij varen mee in de Tall Ships Races 2022 die in het kader van Harlingen Sail wordt gehouden. In de expositieruimte wordt de historie van de grote zeilschepen verbeeld zodat de jongeren zich voor kunnen bereiden op de reis van hun leven, die ze zelf moeten bekostigen. Burgemeester Roel Sluiter opende het centrum en gedeputeerde Sander de Rouwe gaf op de Bark Europa het startschot voor de campagne. Tevens werd de eerste hoofdsponsor bekendgemaakt

BOORNZWAAG – Op de verkiezingsdag 15 maart 2021 werd Thomas Deelen, de man van FJ-columniste Barbara van Beukering, 73 jaar. Zijn immer opstandige dochter Milou, vooral bekend van social media en met een leger aan volgers een zogeheten influencer, daagde vaderlief uit om een cadeautje aan haar te geven in de vorm van zijn stem. Thomas kleurt altijd het rondje van de VVD rood. Volgens Milou is dat meer uit gewenning dan door het gebruiken van je volle verstand. Thomas, de goedheid zelve, gaf haar zijn stempas mee naar Amsterdam waar Milou woont.

ORANJEWOUD – De dood van Prinses Diana in 1997 staat nog in ieders geheugen gegrift. De meeste mensen weten nog waar ze waren en wat ze deden toen haar overlijden wereldkundig werd gemaakt. Toen ik het hoorde op zondagmiddag 31 augustus was ik op Curacao waar ik een bezoek bracht aan landhuis Jan Kok. Er zal nog heel lang over het ongeluk in de Parijse tunnel worden gesproken en over de dood van Lady Di en haar vriend Dodi Fayed en chauffeur Henri Paul. Alleen lijfwacht Trevor Rees-Jones overleefde het. Vele complottheorieën doen de ronde over aanleiding, toedracht en nasleep van dit bizarre drama. Dat

MORRA – 4.222 poppen in een weiland aan de rand van het dorp Morra stonden symbool voor de kinderen die zonder ouders in vluchtelingenkampen in Griekenland verblijven, zoals Kamp Moria. Vanwege de naamgelijkenis werd het verband tussen beide dorpen gelegd en de aandacht gevraagd voor de noden van de vluchtelingkinderen. Gezinnen, dorpen, kerken, scholen en vriendengroepen maakten samen deze poppen voor Kamp Morra. Meer dan drieduizend mensen hebben meegeholpen. 

WIEUWERD – De Friese sponsorkoning Jan van Erve haalde weer eens flink geld op maar ditmaal voor zichzelf. Althans, hij gaf het door aan drie goede doelen: KiKa, Fonds Gehandicaptensport en de Sjinkie Knegt Foundation waar Jan zelf voorzitter van is. Hij loopt in zijn werk altijd hard van stapel en voor deze actie ook. Zo liep Jan achter elkaar elf rondjes van 6,7 km, in totaal 73,6 km. Een prestatie die een diepe buiging verdient. Bijna € 10.000 bracht het op!

Aanleiding om dit te doen was de slechte tijd die goede doelen doormaken.

SNEEK – Antsje Tjalsma-van Dijk uit Sneek heeft een intiem driegangendiner op het toneel van Theater Sneek gewonnen. Ze kwam als winnares uit de loting van ‘Vrienden werven vrienden’. In deze wedstrijd riep Theater Sneek haar vrienden op om zoveel mogelijk familieleden en kennissen uit te nodigen om ook theatervriend te worden, en zo het theater te steunen. Antje ontving de waardebon op het toneel van Theater Sneek uit handen van Wiebren Buma, directeur van Cultureel Kwartier Sneek waar het theater onderdeel van is. Antsje was overdonderd: ‘Om hier te zijn, voelt weer even als thuis. Super om hier te dineren. Ik wist dat er

SPANGA/MODDERGAT – ‘Mijn ouwe kroeg van toen, zong Rients Gratama in de jaren zeventig, is cafetaria geworden, een boze droom van formica en glas.’ Gelukkig is sindsdien de teloorgang van het Friese café niet bewaarheid, maar in diverse dorpen is de kroeg als exponent van de sociale samenhang van de bewoners wel degelijk verdwenen. Het aantal café’ s in Friesland is de laatste decennia met zo’n twintig procent gezakt naar om en nabij de vierhonderd. 

En dat is ook niet onlogisch als je bedenkt welke stormen eigenaren en uitbaters van horecazaken hebben moeten trotseren.

REDUZUM – Schrijfster en dichteres Baukje Wytsma (Reduzum, 1946) werd 1 april 75 jaar. Ter ere van deze verjaardag was al afgesproken dat in april haar tiende dichtbundel met de titel Wyt ljocht zou verschijnen. Een grote verrassing was het voor haar toen uitgever Ernst Bruinsma van de Afûk voor de deur stond om haar het eerste exemplaar van haar nieuwe bundel aan te bieden. In het interview met Abe de Vries in het Friesch Dagblad zei de schrijfster over haar nieuwe bundel: ‘Myn lêste bondel Sân wylgen is fan 2010. Doe tocht ik dat it wol genôch wie.

AEGUM – Als je twee diagonalen trekt door de provincie bevindt het snijpunt zich tien meter oostelijk van de toren van Aegum. Deze locatie in het weidse groene landschap is exact het midden van Friesland. Een betere plek om een portrettenboek van 111 stânfriezen onder de titel It Gesicht fan Fryslân te presenteren is er niet: Aegum met zijn opvallende witte toren zonder kerkschip als het kloppend hart van Friesland.

GRONINGEN – De bijzondere leerstoel Bevolkingsdaling en Leefbaarheid voor Noord-Nederland aan de Rijksuniversiteit Groningen wordt met vijf jaar verlengd. Bijzonder hoogleraar Bettina Bock onderzoekt ook de komende vijf jaar de kansen en mogelijkheden voor de leefbaarheid in krimpgebieden. De drie noordelijke provincies Groningen, Fryslân en Drenthe maken deze verlenging mogelijk. 

Het wetenschappelijk onderzoek richt zich vooral op de toenemende verschillen tussen regio’s, brede welvaart en levensgeluk. Daarnaast wordt gekeken naar initiatieven zoals vernieuwingen in de zorg waarmee krimpgebieden zich kunnen versterken

Kever speedster geschenk op zilveren huwelijksfeest

TJERKGAAST – Brugt en Marijke Groenhof wilden van hun 25-jarig huwelijk in 2017 een onvergetelijk feest maken. ‘Alsof we voor de tweede maal trouwden,’ lacht Marijke. Wel, het werd een bruiloft zonder weerga, gevierd in een circustent naast hun woonboerderij in Tjerkgaast waar iedereen was uitgedost in prachtige dresscreaties en jongedames rond flaneerden in de mooiste, rijkversierde hoepeljurken. Geheel in stijl van de tv-hit Big Fat Gypsy Wedding. Eten, drinken, kop-van-jut voor de mannen en vuurwerk, alle ingrediënten werden erin gestopt.

Overdag een werkplek, ’s avonds een designkast

Thuiswerken is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven, maar lang niet iedereen heeft een prettige thuiswerkplek. Wijbenga HomeSpot uit De Falom heeft daar dé oplossing voor bedacht.

Het concept HomeSpot is nieuw, maar het bedrijf Wijbenga bestaat al meer dan negentig jaar. Tot de coronacrisis was de stand- en tentoonstellingsbouw hun core business, maar in maart 2020 stopte het beursleven abrupt. En dat was de impuls om nieuwe wegen in te slaan met als uitgangspunt: wat zijn onze sterke punten?

“De stands die we maakten waren altijd maatwerk, afgestemd op de specifieke behoeften van

HEERENVEEN – Het werd te druk in de Epke Zonderland-turnhal in Heerenveen. Hier trainden naast de Nederlandse top ook lokale turnverenigingen. Een prachtige combinatie tussen breedtesport en topsport. Echter, uitbreiding was gewenst. Eind 2019 ging de gemeenteraad van Heerenveen akkoord met de bouw van een tweede turnhal. 

Een prachtige hal, vindt Epke Zonderland naar wie het eerste trainingscentrum is vernoemd: ‘Een speciaal en bijzonder moment, want ik neem voor de TeamNL-trainingen afscheid van mijn eigen oude hal. Die heeft toch een speciaal plekje.

SNEEK – Huizen verkopen is een vak apart, hoe gemakkelijk dat tegenwoordig ook lijkt te gaan. Zonder goede presentatie wordt het echter moeilijker. Was het vroeger een fotootje van de voorgevel die de koper moest lokken, nu moet de woning 3D perfect in beeld worden gebracht compleet met een virtuele tour in en rond het pand. Iemand die daarin is gespecialiseerd is Vincent Hoes uit Sneek. Hij timmert met Proland behoorlijk aan de weg. Zijn bedrijf werkt inmiddels voor zo’n 125 makelaars boven de lijn Zwolle en maandelijks worden er rond de 500 objectpresentaties gemaakt.

‘Toen ik hier vijftien jaar geleden mee begon was ik een van

HEERENVEEN – Werff talent uit Heerenveen, dé arbeidsbemiddelaar voor de logistieke sector in Noord- Nederland, bestond in 2020 tien jaar. In 2009 en 2010 maakten Marije van der Werff en haar man Ale Brouwer een wereldreis van bijna een jaar. Tijdens de omzwervingen over de wereld kwam bij Marije het besef dat zij haar ondernemersbloed wilde laten stromen en dus startte zij Werff talent, een bedrijf dat chauffeurs werft, opleidt en begeleidt in de logistieke sector. Een sector waar Marije letterlijk in is grootgebracht. Van der Werff is dan ook een bekende naam in de noordelijke transportwereld. 

HEERENVEEN – Sinds de start in 2018 heeft Gauris zich ontwikkeld tot een belangrijke speler als verwerker van folie voor wateropslag (liners). Daarnaast heeft het met TuinenVijverDirect.nl een toonaangevende webshop voor vijvers, zwembaden, paardenbakken (eb- en vloedbodems) én zwemvijvers. 

SealEco en Gauris versterken elkaar door de overname. Zo krijgt Gauris toegang tot de kennis en ervaring op het gebied van EPDM dakfolie, maar bovenal tot de producten en concepten van SealEco van onder andere zwemvijvers. SealEco versterkt hiermee haar aanwezigheid op de markt voor verwerking van PVC-, FPP- en LDPE-folie.

SNEEK – Van een keurslijf houden ze niet bij Fier. Dus wordt de belegger daar ook niet ingeperst. 

‘Wij weten dat mensen vrijheid willen hebben. Zelf aan het stuur willen zitten, maar dat ook graag vertrouwd uit handen willen geven en zelf alle vrijheid behouden om te werken en te ondernemen,’ zegt Johan IJsbrandij van de nieuwe vermogensbeheerder die in Sneek is gehuisvest. IJsbrandij runt het kantoor samen met zijn collega’s Bram Bakker en Thijs van Keimpema. De drie mannen komen bij Rabobank vandaan en zijn gepokt en gemazeld in hun vak. 

Fier wil het beter doen en door een persoonlijke benadering en

FOLSGARE – Er is een trek van de stad naar het dorp. Maar je hoeft niet beslist een Randstedeling te zijn die naar Friesland gaat, om die trend te illustreren. In eigen provincie kan dat ook. Neem Mark Toren en zijn vrouw Hanneke Tromp. Zij verhuisden in 2019 van Sneek naar Folsgare een paar kilometer verderop. Het plattelandsleven heeft hen altijd al getrokken. Mark is opgegroeid in Oudega (Wymbritseradeel) en Hanneke in Offingawier.

Niet dat zij het in Sneek niet naar de zin hadden. Beslist niet. Ze woonden er in een van de statige herenhuizen aan de Dr. Boumaweg, schuin tegenover het station. Een woning waar ze relatief

OOSTERLITTENS – Nog meer dan de kievit is de grutto het boegbeeld van de weidevogels. De vogel die het zo moeilijk heeft hoort hier thuis. Van alle gruttoparen broedt 85 procent in Friesland, nergens anders in Europa zijn het er dus zo veel als hier. Ze komen na de winter uit Afrika gevlogen. Wanneer, dat wordt altijd gauw duidelijk. Een deel van de grutto’s is gezenderd. De aankomst van de eerste werd in Oosterlittens bij Pieter Steinfort en Wilna Holwerda gevierd. Pieter is een ‘fjildman’ en voorzitter van Doarpsbelang Easterlittens, vandaar. Komt bij dat het dorp centraal is gelegen in de greidhoek tussen de vier

HEERENVEEN – VDL, onderdeel van het familieconglomeraat Van der Leegte, stopt in Heerenveen met het bouwen van bussen en gaat over op iets totaal nieuws: het bouwen van stalen modules voor de huizenfabriek van Van Wijnen, die naast VDL komt. Alle 150 arbeidsplaatsen blijven behouden.

Na 115 jaar komt er dus een einde aan de rijke historie van bussenbouw in Heerenveen. Die begon in 1907 met het carrosseriebedrijf van Bartele Hainje, wiens kleinzonen Bart en Henk vroeger bij Heerenveen voetbalden en daarvan hun vader niks mee mochten verdienen omdat dat beneden de stand van de familie was. In 1989 kwam het bedrijf na

JOURE – Je zal maar elke dag op een houtje moeten bijten. Het komt zelfs in ons welvarend land voor. Steeds meer mensen aan de onderkant van de samenleving zijn aangewezen op de Voedselbank, die trouwens steeds betere, gezondere en versere waar verstrekt. Het blijkt dat er bij de top draaiende supermarkten nogal wat voedingsproducten overboord gaan. De kwaliteit is dusdanig dat er nu een gratis Voedselbankkookboek is uitgegeven.

‘Met recepten van ingrediënten die je vaak in de pakketten aantreft,’ zei initiatiefnemer Jaap Jonkers uit Joure, de nummer 27 op de CDA-lijst. Twee bekende televisiekoks, Reitse

LEEUWARDEN – Op 3 maart 1896 opende de toenmalige commissaris van de koningin Binnert Philip van Harinxma thoe Slooten de Statenzaal in Leeuwarden, destijds gebouwd voor 95.000 gulden. De historische debatzaal is sindsdien het middelpunt van het provinciaal bestuur. De zaal vertelt het verhaal en toont de kracht van het Friese volk en de grandeur van het bestuur, dat net als Zeeland een status aparte gaat krijgen. Dat werd tijd. Speciaal voor dit jubileumjaar heeft de provincie opdracht gegeven aan Annet van Midwoud uit Eastermar voor het ontwerpen van twee glas-in-loodramen met de wapens van Vlieland en Terschelling. In

FOUDGUM - In november verschijnt een kleurrijke uitgave over dominee-dichter François HaverSchmidt, beter bekend als Piet Paaltjens. Schrijver Johannes Keekstra tekende met uitgever Wijdemeer een contract voor Onder Frieslands grauwe hemel. De ondertekening vond plaats in de Mariakerk van het gehucht Foudgum, bij Dokkum. In de jaren 1859-1862 stond François HaverSchmidt er op de preekstoel en hij woonde in de pastorie. Keekstra groeide vlakbij het kerkje op en vond als theatermaker veel inspiratie in de voordracht Mijn eerste gemeente die HaverSchmidt in 1880 schreef over Foudgum. HaverSchmidt was er

SINT NICOLAASGA – Lieve Stallmann (21) is professioneel rugbyspeelster in Spanje. Ze speelt dit seizoen uit bij Les Abelles in Valencia. De overstap naar het professionele rugby komt onverwacht. Lieve Stallmann werd door een vriendin getipt over de vacature. 

‘Zij was eerder gescout en zag dat ze nog meer mensen zochten,’ Lieve. Ze gaat niet alleen. Twee Amsterdamse teamgenoten Jordan Heil en Nicky Dix gaan met haar mee. Lieve is vanwege de coronapandemie op videomateriaal en haar CV geselecteerd. Les Abelles ziet mogelijkheden in haar. ‘Normaal gesproken speel ik in de buitenste posities, fullback of

SOEST – Tegenwoordig is het oplossen van moordzaken en ernstige delicten vooral een kwestie van DNA-sporen onderzoeken, camerabeelden bekijken, algoritmes uitpluizen, data verzamelen. Verbluffende techniek maar wel vrij simpel werk, dat matchen en herkennen. Probeer je daar maar eens uit te redden als dader zijnde. In de tijd van Marten Veenstra (1893-1963) moest je als rechercheur alles op eigen kracht, zonder al te veel hulpmiddelen en naar eigen inzicht doen. Je moest een intelligente speurneus zijn, over veel mensenkennis beschikken, logisch kunnen nadenken. Zo iemand was Marten Veenstra, in 1893 geboren in Langezwaag. Hij

LEEUWARDEN – Het Gilde is de vriendengroep die Kunstacademie Friesland sinds vier jaar ondersteunt.

‘Hun betrokkenheid hebben wij hard nodig,’ zegt directeur en eigenaar Doet Boersma, ‘want de academie moet het doen zonder bijdragen van de overheid.’ Stichting Het Gilde kent drie categorieën sponsors: gezel, meester en mecenas. Zij betalen jaarlijks 40, 75 en 300 euro en krijgen daarvoor een mooi sponsorpakket terug. Doet en bestuurslid Hester Witteveen willen graag de aandacht vestigen op deze bijzondere sponsorclub. 

Hester: ‘Het Gilde is nog niet zo bekend en geld voor marketing hebben we niet.’

WARGA – Het dorp is hip. Door corona ontdekken steeds meer mensen de charme van de kleine kern. Leren ze in een tijd van korte lontjes de gemoedelijke omgang tussen mensen waarderen, de gemeenschapszin. Een groet op straat, ook als je elkaar niet kent, zie je niet in de stad. Al zit je in de auto en rij je doodgemoedereerd een dorpsbewoner tegemoet, grote kans dat de hand omhooggaat of het hoofd een knik geeft. 

Niet zo vreemd dus dat MAX, de omroep van de blanke top der duinen, een zesdelige serie heeft gewijd aan het dorp waarin de lof over de bewoners wordt bezongen. Acteur Huub Stapel en schrijver Wim Daniëls

GORREDIJK – In Gorredijk is een crowdfunding gestart om noodlijdende ondernemers te helpen. De giften stroomden binnen. Men hoopt op een eindbedrag van € 100.000. Een groep bedrijven ontvangt een ‘steunpakket’ van de samenwerkende ondernemersverenigingen (WHI, CCG en OKO). De pakketten worden kosteloos gevuld door Aldi, Albert Heijn, Poiesz en Jumbo, alle vier supermarkten van Gorredijk. Voor deze actie gaan de supermarkten samen aan de slag. Voor even geen concurrenten van elkaar. Het belang van de noodlijdende bedrijven staat nu voorop. Bij het pakket zit een uitnodiging om contact op te nemen met de vertrouwenscommissie. Deze

LEGEMEER – Auke Hempenius is al warmgedraaid voor het grootste golfevenement in zijn leven: de Golf11stedentocht. Dat vindt plaats van 4 tot en met 6 juni op alle banen in Friesland. Elke baan staat voor een stad. Er wordt gespeeld voor het Foppe Fonds. Daar gaat de hele opbrengst naar toe. De aanleiding was dat het Foppe Open, het jaarlijks golftoernooi op Lauswolt waarvan de opbrengst ten goede komt aan het Foppe Fonds, vorig jaar vanwege corona niet door kon gaan. Samen met Foppe de Haan en Elfstedenvoorzitter Wiebe Wieling sloeg Auke dit voorjaar af om het evenement in te luiden.

Foppe de Haan

Het fonds is vernoemd naar de befaamde

Honger naar verdieping

DOKKUM – Het levensverhaal van Ger van Langen leest als een jongensboek, een schelmenroman mag je ook zeggen, of een avonturenbundel. Er is nogal wat gebeurd in zijn leven. Hij heeft het nodige meegemaakt. Never a dull moment, placht de Engelsman te zeggen. De eerste jaren verliepen zoals een nieuwsgierige en gedreven jongen frank en vrij opgroeit. Vrijmoedig en blijmoedig. Met dank aan liefdevolle ouders, Brabantse middenstanders die een juwelierszaak runden en ondanks het harde werken tijd namen voor zorg en opvoeding en zeer toegewijd waren aan hun zoon op wie zij trots waren.

‘Zij maakten mij tot wat ik nu

LEEUWARDEN – Leeuwarden maakt zich op voor een gastronomische wave nu de topchefs Jan Gerard van der Wal en Wouter Brandsema zijn begonnen met Bistro Aragosta, het Italiaanse woord voor kreeft. De stad steekt de vlag uit voor hun komst. De twee mannen die Le Petit Bistro in Sneek hebben verkocht worden in alles op hun wenken bediend.

‘Ik heb nog nooit meegemaakt dat een gemeente zo goed meewerkt aan een nieuwe zaak. Men heeft werkelijk de loper voor ons uitgerold,’ aldus Jan Gerard.

Maar het is ook niet niks wat er is gebeurd. Je krijgt als stad niet elke dag een toprestaurant binnen je grenzen.

Aragosta is gehuisvest

BARTLEHIEM – Het is typisch Fries plattelands en het valt mensen van buiten op: hier groet men elkaar. Is het geen ‘goeie’ of ‘moarn’ of ‘midje’, dan wel een handopsteken. Ook als je elkaar niet kent. Zelfs wanneer de een in de auto rijdt en de ander over straat loopt. Maar je zou nog vaker kunnen groeten, vindt Wini Weidenaar. Vooral in de stad waar ze dat groeten niet zo gewend zijn. 

Wini startte de actie #GROETJEMEE: ‘Ik fiets bijna dagelijks naar mijn werk van Bartlehiem naar Leeuwarden en op een dag bedacht ik, hoe zou het zijn om iedereen die ik tegenkom te groeten? En dus voegde ik de daad bij het woord.

ROTTEVALLE – Kees Meinderts (33) neemt de culinaire scepter ter hand in de keuken van De Herberg van Smallingerland in Rottevalle. Eigenaren Aukje Westerhof en Freddy Bult trekken met hem een talentvolle chef die ervaring heeft opgedaan in sterrenrestaurants. Meinderts werkte eerder zeven jaar als souschef bij De Librije in Zwolle en kookte de afgelopen vijf jaar als souschef en keukenchef bij De Heeren van Harinxma op Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag.

De geboren en getogen Fries geeft een nieuwe impuls aan de keuken van de Herberg van Smallingerland. Kees Meinderts: ‘De basis blijft onverminderd

DOKKUM – In de kelder onder Stadsbrouwerij Bonifatius in Dokkum zijn eikenhouten funderingspalen gevonden die dateren uit het jaar 1541. Het is van symbolische waarde dat de brouwerij een dermate oude eikenhouten fundering kent, gezien Bonifatius degene was die een eikenboom omkapte in een van zijn heilige missies, voor hij stierf nabij Dokkum in 754. Het omhakken van de eik wordt door velen beschouwd als het begin van de kerstening onder de Noord- en Middelduitse Germanen.

DOKKUM – Het schilderij Maaltijd met Julius Schelto van Aitzema, Sara van der Broek, gasten en bediendenis het topstuk van de gemeente Noardeast-Fryslân. In het kader van het thema slavernij is het tot en met 31 mei in het Rijksmuseum te bewonderen. Het schilderij is vaker uitgeleend aan een museum voor een tentoonstelling van landelijk of internationaal niveau. In het verleden heeft slavernij in Nederland een grote rol gespeeld, niet in Friesland. Op het schilderij staat een groep rijke Friezen met donkere bedienden afgebeeld. Het zou volgens historici gaan om een Aziatisch gezin (vermoedelijk Bengaals) met donkere mensen die

Website realisatie: Noordoost.nl Heerenveen