BONTEBOK – De droom van Jillert Anema zal nooit uitkomen, denkt hij. En wat is dan wel die droom? Weilanden vol vogels. Het lijkt hem een utopie. Vroeger zag hij in de omgeving van zijn woonplaats Bontebok zomaar vijftig koppels kieviten. Maar helaas, ze laten zich nauwelijks meer zien.
‘Vossen en marters eten alles op,’ verzucht de bekende, gedreven schaatscoach/fysiotherapeut die op het WK Afstanden in Thialf Irene Schouten, Marijke Groenewoud en Jorrit Bergsma naar eremetaal coachte. De kans op het uitkomen van de eieren van weidevogels is klein. De nesten zijn voor die tijd al leeggehaald, de eieren opgeslobberd. Vergelijk dat met de tijd dat de Jepma’s uit Winsum, de familie van Jillerts vrouw, een leuke bijverdienste hadden aan de gevonden kievitseieren die zij naar de poelier brachten.
Rovers
Alle rovers doen het tegenwoordig goed, constateert Jillert.
‘Ik zie allerlei roofdieren oprukken die hier vroeger zeldzaam waren, zoals de dwergarend, de wespendief, de wauw, de ooievaar, noem maar op. Samen met de vaste gasten als buizerds, sperwers, valken en haviken is het leger rovers groot genoeg om de aanwezigheid van de weidevogels uit te roeien,’ vertelt Jillert.
En dan hebben we het alleen nog maar over de luchtpredatie. Wat te denken van de rovers die ’s nachts door de weilanden struinen, zoals de vos en de marter. Zij zijn tot dusver niet aan banden gelegd.
Groene maffia
‘Dat komt door de groene maffia,’ bitst Jillert boos. ‘Die denkt dat de mens niet hoeft in te grijpen. Maar we hebben hier in het postzegeltje dat Nederland is slechts door de mens gecreëerde cultuurnatuur, geen wilde natuur. We kunnen en mogen dieren niet aan hun lot overlaten, dan wordt het één grote bende. Wij moeten juist als rentmeesters op onze flora en fauna passen en kwetsbare diersoorten beschermen. Dat is onze taak als mens. Als natuurclubs denken dat de mens een storende factor is, hebben ze het mis. De mens is er nu eenmaal, die gaat niet meer weg. Wij moeten dus handelen naar de omstandigheden. En die vragen om visie, om beleid, om aanpak.’
Boeren helpen
De schuld op boeren afschuiven is volgens Jillert makkelijk en niet terecht: ‘Zij doen hun best, willen de weidevogel ook graag in hun landerijen houden. Ze denken mee en werken mee. Dat kan ik als vogelwachter weten. Boeren hebben hun grond al generaties lang in eigendom, je denkt toch niet dat zij hun percelen vergiftigen of uitmergelen?’
Wil het kabinet de helft van de boeren ook nog saneren.
‘Wat zijn dat voor mensen? Ze moeten uit de regering worden gegooid, ze hebben daar niks te zoeken. De boeren moeten juist worden geholpen omwille van de natuur, de economie, de voedselwinning en de weidevogel. Zou de weidevogel last hebben van modern boeren? Dat lijkt me stug.’
Zijn signaal dat rovers vrij spel hebben leest Jillert eveneens af uit de opmars van de wolf: ‘Die is terug omdat het dier geen strobreed in de weg wordt gelegd. Moeten we landbouwhuisdieren als schapen opofferen voor de wolf? Wij mensen hebben de morele taak om aan populatiebeheer te doen en de natuur niet alleen in stand, maar ook in balans te houden. Daarvoor staan wij aan het hoofd van de ecologische keten. Wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen.’
Zo dat is klare taal. Anema ten voeten uit. Iedereen kent hem zo: de uitgesproken coach. Afgelopen seizoen voerde hij een vete met de schaatsbond omdat hij van mening is dat die, én de eisen mag stellen, én de prestaties met punten mag waarderen; dat is als een slager die zijn eigen vlees keurt.
Anema is daarin heel principieel: ‘Het systeem deugt niet.’
Beschermen
Hij is een man die alles uit zijn schaatsers weet te halen. Hoe gaat hij om met hún grote dromen?
Jillert: ‘Ik laat ze niet alleen maar dromen. Een sporter die alleen maar droomt kan zijn dromen niet waarmaken. Je moet behalve talent ook een intrinsieke motivatie hebben, een ijzeren wil om te winnen. Je moet echt de beste willen zijn en alles willen geven om het hoogste te bereiken. Dat zijn de besten. Ik moet ze dan juist afremmen om hun lijf te beschermen, ervoor te zorgen dat ze niet opbranden.’
Alles geven
De slapte in de maatschappij is hem een doorn in het oog: ‘Wij waren in coronatijd een van de weinige ploegen die geen besmettingen had. Dat was geen toeval, ook geen geluk. Wij deden er echt alles aan, maar mensen weten tegenwoordig niet meer wat álles is. Ik heb een jaar lang mijn pakesizzers niet gezien!’
Voor wie het hoogste of gestelde doel niet kan halen, prikt Anema liever de droom door en heeft hij een advies: geloof niet langer in je droom, ga werken en doe het schaatsen er als hobby naast. En droom andere dromen.
